Παιδικός εκφοβισμός: Θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα

12 Ιουνίου 2020
Τι θα πρέπει να κάνετε ως γονέας όταν το παιδί σας πέφτει θύμα εκφοβισμού; Με το σημερινό μας άρθρο θα θέλαμε να σας βοηθήσουμε σε αυτό το ζήτημα.

Τα τελευταία χρόνια ο παιδικός εκφοβισμός είναι πολύ συχνός στις ειδήσεις και τις εφημερίδες. Τον όρο τον γνωρίζουν όλοι αλλά λίγοι γνωρίζουν πώς πρέπει να τον αντιμετωπίσουν πραγματικά.

Ειδικά όταν αυτό το πρόβλημα το αντιμετωπίζει το δικό μας παιδί, δεν ξέρουμε τι να κάνουμε. Εξάλλου, τα παιδιά θα πρέπει να μάθουν να λύνουν μόνα τους τα προβλήματά τους, σωστά; Το ερώτημα είναι: Θα πρέπει να υπερασπιστείτε ή όχι το παιδί σας;

Γι’ αυτόν τον λόγο, θα θέλαμε να σας δώσουμε ορισμένες ιδέες αναφορικά με το τι να κάνετε αν το παιδί σας είναι θύμα παιδικού εκφοβισμού. Συνεχίστε την ανάγνωση για ν’ ανακαλύψετε περισσότερα.

Τι είναι ακριβώς ο παιδικός εκφοβισμός;

Πολλά άτομα δείχνουν ένα χτυπημένο παιδί
Ο εκφοβισμός ή η συστηματική κακοποίηση μπορούν να είναι ψυχολογικός ή σωματικός.

Ο εκφοβισμός είναι μια δυναμική, συνεχής, συστηματική κακοποίηση μεταξύ συνομήλικων για μια μεγάλη χρονική περίοδο. Όμως, ο εκφοβισμός δεν γίνεται πάντα σε φυσικό επίπεδο. Αντιθέτως, μπορεί να περιλαμβάνει πολλές βλαβερές και τοξικές συμπεριφορές προς το θύμα. Είναι πιθανό να περιέχει ύβρεις, απόρριψη, προσβλητικά αστεία, και διαδικτυακό εκφοβισμό.

Σύμφωνα με τα δεδομένα μιας μελέτης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η παρενόχληση μεταξύ συνομήλικων επηρεάζει περίπου το 32% των παιδιών από 9 έως και 18 ετών σε ολόκληρο τον κόσμο.

Αρκετές έρευνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι αρνητικές επιπτώσεις του εκφοβισμού στο παιδί είναι βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες, και μακροπρόθεσμες.

Η παρενόχληση είναι ένα πρόβλημα το οποίο δε θα έπρεπε να καλούνται τα παιδιά να το λύσουν. Αντιθέτως, είναι δικό σας καθήκον ως γονέας ή ως ενήλικας να δράσετε εκ μέρος οποιουδήποτε θύματος.

Αν το παιδί σας έχει πέσει θύμα κακοποίησης σε οποιοδήποτε περιβάλλον, ίσως θα ήταν καλό να συνεχίσετε την ανάγνωση. Θα σας πούμε πώς θα βοηθήσετε να λυθούν τα προβλήματα εκφοβισμού, είτε είναι σε φυσικό είτε είναι σε συναισθηματικό επίπεδο.

Ίσως σας ενδιαφέρει: 5 λέξεις-κλειδιά για να μεγαλώσετε ευτυχισμένα παιδιά

Πώς να δράσετε απέναντι στον εκφοβισμό

Ο ρόλος των γονέων σε περιπτώσεις εκφοβισμού είναι θεμελιώδης για την εξάλειψη του προβλήματος, καθώς μπορεί να επηρεάσει βαθειά τη συναισθηματική και σωματική ανάπτυξη του ατόμου.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να πάρετε τον χρόνο σας και να καταλάβετε τι είναι ο εκφοβισμός προτού δράσετε.

1. Γιατί συμβαίνει ο παιδικός εκφοβισμός

Ο εκφοβισμός συμβαίνει όταν ένα άτομο βασανίζεται συνεχώς με σπρωξίματα, κουτσομπολιά, προσβολές, ξυλοδαρμούς, ακόμη και σεξουαλικές επιθέσεις από ένα άλλο άτομο ή μια ομάδα ατόμων. Πολύ συχνά η “δικαιολογία” για τις επιθέσεις είναι μία από τις ακόλουθες:

  • Η εξωτερική εμφάνιση.
  • Η κοινωνικό-οικονομική θέση.
  • Η περίεργη συμπεριφορά (για παράδειγμα, τα ντροπαλά ή ευαίσθητα παιδιά είναι εύκολοι στόχοι).
  • Η φυλή ή η θρησκεία.
  • Η σεξουαλική παρέκκλιση. Σε αυτή την περίπτωση, δεν έχει σημασία αν το θύμα έχει ομοφυλοφιλικές προτιμήσεις ή όχι. Είναι πολύ συχνό για τον θύτη να το υποθέσει και έτσι να προχωρήσει στον εκφοβισμό.

Καθώς αξιολογείτε αν είναι ή όχι θύμα εκφοβισμού το παιδί σας, λάβετε υπόψιν σας αν έχουν προχωρήσει αυτές οι επιθέσεις και αν συνέβησαν μία φορά ή είναι μια επαναλαμβανόμενη κατάσταση.

Το κλειδί είναι να καθορίσετε αν έχετε να κάνετε με συνεχή εκφοβισμό ή με ένα μοναδικό περιστατικό.

2. Γιατί θα πρέπει να παρέμβετε και να δράσετε

Γυναίκα κλαίει στο κρεβάτι της
Ο εκφοβισμός ενός παιδιού ή εφήβου, ή ακόμη και ενήλικα, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή κατάθλιψη.

Πριν προχωρήσουμε στο πώς να δράσετε ενάντια στον εκφοβισμό, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε γιατί εσείς ως γονέας θα πρέπει να δράσετε. Οποιοδήποτε είδος κακοποίησης θα βλάψει το παιδί σας.

Αυτό εκδηλώνεται σαν:

  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση.
  • Άγχος.
  • Αγωνία.
  • Κατάθλιψη. Σημειώστε ότι ορισμένες περιπτώσεις βαριάς κατάθλιψης μπορούν να οδηγηθούν στην αυτοκτονία. Δυστυχώς, πολλά θύμα μακροχρόνιου εκφοβισμού επιλέγουν αυτή τη “διέξοδο” όταν δεν αντέχουν άλλο τη συνεχή καταπάτηση της ευεξίας τους.

Διαβάστε επίσης: Καβγάδες ανάμεσα στα παιδιά: πώς να τους ελέγξετε

3. Παιδικός εκφοβισμός – Στρατηγικές για γονείς

Τώρα, ας δούμε πώς θα πρέπει να δράσουν οι γονείς ενάντια στον παιδικό εκφοβισμό.

Είναι σημαντικό να διατηρήσετε την ψυχραιμία σας σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Θα πρέπει να είστε οι πυλώνες δύναμης που χρειάζεται αυτή τη στιγμή το παιδί σας.

Πρώτο βήμα: Ερευνήστε και μάθετε τι έχει συμβεί

  • Ακούστε το παιδί σας. Είτε μάθατε τι περνάει είτε όχι, αν δε σας εμπιστεύεται δε θα σας μιλήσει γι’ αυτό, έτσι θα πρέπει να το ακούσετε χωρίς να κάνετε ερωτήσεις. Μην τιμωρήσετε ποτέ το παιδί σας επειδή σας είπε την αλήθεια.
  • Κάντε το παιδί σας να νιώσει ασφαλές. Για την ακρίβεια, παρηγορήστε το. Το πιο πιθανό είναι να αισθάνεται άσχημα και να έχει ανάγκη την αγάπη και την ασφάλεια, χωρίς να έχει σημασία πόσων χρονών είναι.
  • Μάθετε τα γεγονότα. Η γνώση είναι δύναμη, έτσι ανακαλύψτε όλες τις λεπτομέρειες πριν δράσετε. Να θυμάστε, ακούστε χωρίς να κρίνετε και κρατήστε τις αντιδράσεις σας για αργότερα, όταν το παιδί δεν θα είναι εκεί. Μάθετε τι έγινε ακριβώς και με όσες περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε: ημερομηνίες, μέρη, μάρτυρες, αποδείξεις κ.λπ..
  • Δώστε στο παιδί σας να καταλάβει ότι εκτιμάτε το γεγονός πως σας είπε τι έχει συμβεί. Τις περισσότερες φορές τα μικρά παιδιά νιώθουν ενοχές που “καρφώνουν” κάποιον/α. Δώστε του να καταλάβει ότι έκανε το σωστό.

Δεύτερο βήμα: Ώρα για δράση

  • Συναντηθείτε με τον δάσκαλο ή τη δασκάλα του παιδιού σας. Εκείνος/η θα πρέπει να γνωρίζει τι συμβαίνει, αν δε το ξέρει ήδη, και να δράσει ανάλογα.
  • Μιλήστε στον διευθυντή ή στη διευθύντρια του σχολείου. Αν ο εκφοβισμός δε σταματήσει μετά την παρέμβαση του/ης δασκάλου/ας, θα πρέπει να μιλήσετε σε κάποιον ανώτερο. Ο παιδικός εκφοβισμός οδηγεί σε σοβαρή συναισθηματική, ακόμη και σε σωματική, ζημιά θέτοντας σε κίνδυνο το παιδί σας. Ζητήστε μια συνάντηση με τον διευθυντή ή τη διευθύντρια και σιγουρευτείτε πως είναι εκεί και ο δάσκαλος ή η δασκάλα ώστε να μπει ένα τέλος το συντομότερο δυνατό.
  • Συναντηθείτε με τους γονείς του θύτη. Το σχολείο μπορεί να προγραμματίσει μια συνάντηση με τους γονείς του θύτη. Να θυμάστε ότι είναι πολύ πιθανό να νιώσετε άβολα καθώς όλοι οι γονείς πιστεύουν ότι τα παιδιά τους είναι αγαθά.
  • Αν δε βοηθήσει το σχολείο, καταθέστε μήνυση. Εφόσον αποτύχουν όλα τα παραπάνω και ο εκφοβισμός συνεχίζει, μη διστάσετε να αναφέρετε το γεγονός στην αστυνομία.

Υπάρχουν γραμμές για θύματα εκφοβισμού σχεδόν παντού. Μπορείτε να βρείτε την κοντινότερη σε εσάς κάνοντας μια αναζήτηση στο διαδίκτυο. Επιπλέον, το ραδιόφωνο και η τηλεόραση έχουν συχνά καμπάνιες ενάντια στον εκφοβισμό.

Δεν είναι εύκολο να καθορίσουμε πώς πρέπει να δράσετε όταν έρχεστε αντιμέτωποι με τον παιδικό εκφοβισμό. Ορισμένες φορές ίσως φανεί υπερβολική η παρέμβασή σας, αλλά δεν είναι. Μη διστάσετε να παρέμβετε αν κάποιος/α εκφοβίζει το παιδί σας.

Το πρόβλημα δεν είναι του παιδιού σας και δε θα πρέπει να κληθεί να το λύσει μόνο του.

  • Musalem, Ricardo. Castro, Paulina. (2014). Qué se sabe de bullying. https://doi.org/10.1016/j.rmclc.2014.12.002
  • Ministerio de Educación de Ontario. Intimidación: todos podemos detenerla. http://www.edu.gov.on.ca/eng/multi/spanish/bullyinges.pdf
  • ChildHelp. Prevención de la intimidación: Lo que los padres y los niños pueden hacer para detener la intimidación en conjunto. https://www.childhelp.org/blog/bullying-prevention-tips-parents-children/?lang=es