8 συμβουλές για να αποκτήσετε αυτοέλεγχο

Τι θα διαλέγατε: το μήλο ή το κέικ σοκολάτας; Αν και ο αυτοέλεγχος είναι δύσκολος στην πράξη, είναι κρίσιμος για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων μας.

Ο αυτοέλεγχος είναι ένας μηχανισμός που μαθαίνουμε να χρησιμοποιούμε όταν πρέπει να περιμένουμε για να αποκτήσουμε αυτό που επιθυμούμε. Όλοι τον γνωρίζουμε, όμως μερικές φορές αναρωτιόμαστε αν αξίζει τον κόπο. Αν και ο αυτοέλεγχος μπορεί να είναι δύσκολος στην εφαρμογή, είναι κρίσιμος για την επίτευξη των μακροπρόθεσμων στόχων μας.

Ο αυτοέλεγχος είναι πιθανώς το πιο σημαντικό ψυχολογικό γνώρισμα. Περιλαμβάνει την επίτευξη μιας επαρκούς συναισθηματικής ισορροπίας ώστε να αντιστεκόμαστε στις παρορμήσεις μας και αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για την ευημερία μας.

Ας ρίξουμε μια ματιά σε ένα παράδειγμα.

Υπάρχει ένα μήλο και ένα κέικ σοκολάτας. Αν και υποσχεθήκατε στον εαυτό σας ότι δεν θα αγγίξετε τίποτα που δεν περιλαμβάνεται στη δίαιτά σας, τα χέρια σας απλώνονται νευρικά προς την πιο λαχταριστή τροφή στο ψυγείο σας…

Ας το παραδεχτούμε: όλοι έχουμε βιώσει μια παρόμοια κατάσταση. Οι μακροπρόθεσμοι στόχοι (για παράδειγμα, η απώλεια βάρους) συχνά έρχονται σε σύγκρουση με άλλες άμεσες απολαύσεις (κέικ σοκολάτας).

Μπορούμε να αποκτήσουμε τον έλεγχο αυτών των παρορμήσεων για άμεση ευχαρίστηση και βραχυπρόθεσμη απόλαυση. Αν το κάνουμε αυτό, μπορούμε να αποφύγουμε την καταστροφή των στόχων και της κινητοποίησής μας μέσα σε μια παροδική στιγμή.

Αυτό είναι το κλειδί για αμέτρητες καταστάσεις της ζωής.

Γιατί χάνουμε τον έλεγχο;

Μπορεί να είμαστε αφοσιωμένοι στην απώλεια κιλών, όμως με κάποιο τρόπο εξακολουθούμε να καταλήγουμε στην παραίτηση και να ενδίδουμε στον πειρασμό.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Υπάρχουν δύο ψυχολογικά συστήματα που επηρεάζουν τον αυτοέλεγχο: το σύστημα των παρορμήσεων και το σύστημα των αντανακλαστικών.

  • Το σύστημα των παρορμήσεών μας παρακολουθεί το περιβάλλον μας. Συλλαμβάνει τα ερεθίσματα ή τα στοιχεία που μας εγγυώνται ευχαρίστηση (κέικ σοκολάτας, για παράδειγμα). Αυτός είναι ένας από τους λόγους που δεν είναι καλή ιδέα να κάνουμε τα ψώνια μας όταν πεινάμε, για παράδειγμα. Το μέγεθος αυτών των παρορμήσεων δεν είναι πάντα το ίδιο, ούτε είναι το ίδιο σε κάθε άτομο. Εξαρτάται από πολλές περιστάσεις και προδιαθέσεις.
  • Το σύστημα των αντανακλαστικών μας σχεδιάζει και καταλήγει στις συνέπειες της συμπεριφοράς μας. Είναι το μέρος που μας λέει ότι, ανεξάρτητα από το πόσο νόστιμο είναι αυτό το κέικ σοκολάτας, συνοδεύεται από συνέπειες.

Το να σκεφτόμαστε αυτό που πρόκειται να κάνουμε απαιτεί πολλούς πόρους και την ικανότητα να διαχειριζόμαστε τον εαυτό μας. Δεν είναι εύκολο, όμως αξίζει τον κόπο. Αν μπορούμε να εξασκήσουμε επιμελή αυτοέλεγχο, τότε οι δραστηριότητες όπως το γυμναστήριο θα γίνουν συνήθεια. Δεν θα έχουμε το αιώνιο δίλημμα βυθισμένοι στον καναπέ με τα πόδια πάνω στο τραπέζι του σαλονιού.

Να θυμάστε ότι χρειάζονται μονάχα 21 μέρες για να αναπτύξει το σώμα μας μια συνήθεια.

Καθυστέρηση της ικανοποίησης και επιτυχία στη ζωή

Μπορούμε να βρούμε το καλύτερο παράδειγμα για τη σημασία της ικανότητας καθυστέρησης της απόλαυσης και ανοχής της ματαίωσης στην παιδική ηλικία.

Είναι ευρέως γνωστό ότι είναι δύσκολο για ένα παιδί να αντισταθεί στο παιχνίδι με τη μπάλα ή σε ένα μαρσμάλοου, αν του έχει απαγορευτεί ή αν το έχει μπροστά του και κανένας δεν βλέπει (ακόμα κι αν ξέρει ότι κάποιος βλέπει, θα το φάει!).

Ο φημισμένος ψυχολόγος Walter Mischel προχώρησε πιο πέρα κάνοντας ένα διάσημο πείραμα: το τεστ του μαρσμάλοου.

Η μελέτη του Mischel απέδειξε ότι η καθυστέρηση της ικανοποίησης περιλαμβάνει τον έλεγχο της άμεσης παρόρμησης του παιδιού να φάει ένα μαρσμάλοου ώστε να πάρει ακόμα ένα.

Κατά τη διεξαγωγή αυτής της μελέτης, ο Mischel κατάφερε να αποδείξει την ύπαρξη μιας σχέσης ανάμεσα στον αυτοέλεγχο και στην επιτυχία στη ζωή. Υποθέτει ότι η δοκιμασία και ο έλεγχος του εαυτού μας έχουν ωφέλειες και αποτελούν κλειδί για μια επιτυχημένη εξέλιξη.

Οχτώ συμβουλές για να αναπτύξετε αυτοέλεγχο

Αν και ένα άτομο δεν γεννιέται με αυτοέλεγχο, μπορεί να τον αποκτήσει. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική ικανότητα όταν κάποιος αποφασίζει να κόψει το κάπνισμα, να χάσει βάρος ή να προπονηθεί για ένα μαραθώνιο.

Ακολουθούν οχτώ συμβουλές για να βελτιώσετε τον αυτοέλεγχό σας:

1. Λάβετε υπόψη σας τους κινδύνους και τις αρνητικές συνέπειες μιας συγκεκριμένης συμπεριφοράς. Θεσπίστε κανόνες του τύπου «αν…, τότε…». Με αυτόν τον τρόπο, δεν θα βγαίνετε εκτός πορείας.

2. Αυξήστε την προσωπική σας δέσμευση λέγοντας στους γύρω σας ποιοι είναι οι στόχοι σας σύμφωνα με το σχέδιο δράσης σας.

3. Αναλύστε τους στόχους σας σε μικρά βήματα ή έργα που πρέπει να ολοκληρώσετε.

4. Χαρείτε για τις μικρές επιτυχίες και γιορτάστε την επίτευξη των στόχων σας.

5. Τροποποιήστε τις παρορμήσεις σας δημιουργώντας μια συσχέτιση ανάμεσα στην εξωτερική διάσταση και τον πειρασμό.

6. Εκπαιδεύστε τη μνήμη σας ώστε να έχετε πάντα τους στόχους σας στο νου σας.

7. Σκεφτείτε τις καταστάσεις που θέτουν σε κίνδυνο την επίτευξη του στόχου σας.

8. Κάνετε παύσεις και διαλείμματα για να αναπληρώσετε τους διανοητικούς πόρους και την κινητοποίησή σας.

Η οδός προς τον αυτοέλεγχο οπωσδήποτε απαιτεί το να γνωρίζετε πώς να διαχειρίζεστε τους πειρασμούς σας και να αξιοποιείτε τις δυνατότητές σας.

Κάθε φορά που αντιμετωπίζουμε κάποιο δίλημμα ανάμεσα σε μια άμεση κατάσταση και ένα μακροπρόθεσμο στόχο, δεν πρέπει να παραλείπουμε να φανταζόμαστε το σύστημα των αντανακλαστικών και το σύστημα των παρορμήσεών μας να πολεμούν μεταξύ τους.

Ποιο αξίζει να κερδίσει τη μάχη;