Οι επιπτώσεις από τις ξαφνικές αλλαγές της θερμοκρασίας στην υγεία

Οι ξαφνικές αλλαγές στη θερμοκρασία επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, γεγονός που εξηγεί τις χειμερινές αναπνευστικές λοιμώξεις. Ωστόσο, το καλοκαίρι πρέπει να προσέχουμε τη θερμοπληξία. Θα σας το εξηγήσουμε εδώ.
Οι επιπτώσεις από τις ξαφνικές αλλαγές της θερμοκρασίας στην υγεία

Τελευταία ενημέρωση: 26 Ιούλιος, 2022

Οι ξαφνικές αλλαγές της θερμοκρασίας μπορεί να σχετίζονται με διάφορους παράγοντες υγείας. Γνωρίζουμε ότι συνήθως επηρεαζόμαστε από την αλλαγή των εποχών και την κλιματική αλλαγή που μεταβάλλει τους φυσικούς κύκλους. Η αλήθεια είναι ότι η μετάβαση από το κρύο στη ζέστη ή από τη ζέστη στο κρύο μπορεί να αλλάξει και να επηρεάσει την υγεία μας.

Το σώμα διαθέτει ένα φυσικό σύστημα που ρυθμίζει τη θερμοκρασία και εξαρτάται από την ισορροπία μεταξύ παραγωγής και απώλειας θερμότητας. Τρεις μηχανισμοί εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία:

  • Οι θερμοϋποδοχείς βρίσκονται στο δέρμα και στον προοπτικό πυρήνα του υποθαλάμου.
  • Ο ιδρώτας και η περιφερική αγγειοδιαστολή
  • Η περιοχή ελέγχου στον εγκέφαλο

Υπάρχουν πολλές περιστάσεις που μπορούν να προκαλέσουν μεταβολές στη θερμορύθμιση. Για παράδειγμα, η έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες περιβάλλοντος μπορεί να προκαλέσει τυχαία υποθερμία, εάν η θερμοκρασία τους σώματος πέσει κάτω από 35 °C.

Ξαφνικές αλλαγές της θερμοκρασίας: Πώς επηρεάζει τον οργανισμό η ξαφνική ζέστη;

Όταν η εξωτερική θερμοκρασία αυξάνεται, το ανθρώπινο σώμα αντιδρά και ενεργοποιεί τον θερμορυθμιστικό μηχανισμό του για να δροσιστεί. Ωστόσο, μερικές φορές η εφίδρωση που συμβαίνει για το σκοπό αυτό δεν είναι αρκετή για να δροσίσει το σώμα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος.

Για παράδειγμα, η θερμοπληξία είναι μία από τις διαταραχές από τις οποίες μπορεί να υποφέρετε. Θεωρείται μία από τις πιο σοβαρές παθήσεις από τη ζέστη και εμφανίζεται συχνότερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν η θερμοκρασία φτάνει πάνω από τους 40 °C. Η θερμοπληξία είναι ένα επείγον περιστατικό που απειλεί τη ζωή.

Τα συμπτώματα της θερμοπληξίας περιλαμβάνουν πυρετό, ξηρό δέρμα, υπερβολική εφίδρωση, ναυτία και εμετό. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν ερυθρό δέρμα, γρήγορος σφυγμός, έντονος πονοκέφαλος και λιποθυμία.

Μεταξύ των αιτιών της είναι η έκθεση σε θερμό περιβάλλον κατά τη διάρκεια μιας ρουτίνας άσκησης ή ακόμη και κατά την ανάπαυση, η οποία είναι γνωστή ως θερμοπληξία χωρίς προσπάθεια. Ωστόσο, η κατανάλωση ορισμένων φαρμάκων μπορεί επίσης να μειώσει την ποσότητα του αίματος που αντλείται από την καρδιά, περιορίζοντας τη ροή του αίματος στο δέρμα. Αυτή η κατάσταση μπορεί να αποβεί μοιραία όταν υπάρχει ξαφνική αύξηση της θερμότητας.

Οι επιπτώσεις από τις ξαφνικές αλλαγές της θερμοκρασίας στην υγεία

Πώς επηρεάζει το ξαφνικό κρύο την υγεία μας;

Από την άλλη πλευρά, διαπιστώνουμε ότι το κρύο συμβάλλει στην ανάπτυξη αναπνευστικών και καρδιαγγειακών παθολογιών. Οι χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να προκαλέσουν στένωση των αιμοφόρων αγγείων ή αγγειοσύσπαση.

Η κατάσταση αυτή επηρεάζει την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό. Επιπλέον, σε άτομα που έχουν καρδιαγγειακούς κινδύνους υγείας, αυξάνει την πιθανότητα εμφράγματος του μυοκαρδίου και σχηματισμού θρόμβων.

Όταν αυτή η αγγειοσύσπαση συμβαίνει στη ρινική περιοχή, η βλέννα γίνεται πιο πυκνή και μειώνονται οι πιθανότητες αποβολής των μικροοργανισμών. Επιπλέον, οι βλεφαρίδες του αναπνευστικού συστήματος, μικρές μικροσκοπικές τρίχες, μειώνουν την κίνησή τους, καθιστώντας δυσκολότερη την εξάλειψη της βλέννας και των ιών που μπορεί να αποικίσουν τον βλεννογόνο.

Από την άλλη πλευρά, οι χαμηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτό μπορεί να συνδέεται με την αγγειοσύσπαση, αλλά και με τη δυσκολία σύνθεσης της βιταμίνης D.

Η μείωση των ωρών ηλιακής ακτινοβολίας που χαρακτηρίζει το χειμώνα μπορεί επίσης να δημιουργήσει ορισμένες ψυχολογικές εκδηλώσεις. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι μειώνεται η σύνθεση ορισμένων νευροδιαβιβαστών, όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη. Η μείωση αυτών των ουσιών τείνει να δημιουργεί απάθεια, νωθρότητα και λιγότερη σωματική δραστηριότητα.

Στους ιούς και τα βακτήρια αρέσει ο κρύος αέρας

Όταν πέφτει η θερμοκρασία, μειώνεται και η υγρασία στο περιβάλλον, γεγονός που ευνοεί τον πολλαπλασιασμό των ιών και των βακτηρίων. Δεν είναι το ίδιο το κρύο που προκαλεί γρίπη ή αλλεργίες. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα κλίμα που ευνοεί τον αποικισμό μικροοργανισμών.

Μάλιστα, μια μελέτη έδειξε ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες, καθώς και ο ξηρός αέρας, αυξάνουν τον κίνδυνο προσβολής από ρινοϊούς, μια από τις κύριες αιτίες του κρυολογήματος.

Ωστόσο, δεν είναι ότι δεν υπάρχουν ιοί κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι το θερμό κλίμα και η υψηλότερη υγρασία επιβραδύνουν την πρόσβασή τους στο αναπνευστικό σύστημα. Αυτό ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες εξάπλωσής τους.

Οι επιπτώσεις του κλιματισμού και της θέρμανσης στην υγεία

Είναι φυσιολογικό το καλοκαίρι να χρησιμοποιούμε υπερβολικά τον κλιματισμό σε σπίτια, γραφεία, εστιατόρια και άλλους κλειστούς χώρους. Για πολλούς ανθρώπους, το να βρίσκονται σε ένα δροσερό μέρος έξω είναι μια μεγάλη άνεση. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και το χειμώνα όταν ανοίγει η θέρμανση.

Ωστόσο, αυτές οι απότομες αλλαγές στη θερμοκρασία επηρεάζουν την υγεία μας και μπορεί να προκαλέσουν εποχιακά κρυολογήματα και αλλεργίες. Η Ισπανική Εταιρεία Ωτορινολαρυγγολογίας και Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου (SEORL-CCC), για παράδειγμα, προειδοποιεί ότι η χρήση του κλιματιστικού είναι ένας από τους κύριους παράγοντες πρόκλησης προβλημάτων στο λαιμό κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Το ίδρυμα αυτό διευκρινίζει ότι η απότομη αλλαγή του περιβάλλοντος συμβάλλει στην εμφάνιση ασθενειών όπως η φαρυγγίτιδα και η λαρυγγίτιδα. Αυτές είναι οι πιο συχνές αιτίες ιατρικής συμβουλής και κατανάλωσης αντιβιοτικών.

Ωστόσο, η θέρμανση έχει επίσης τα προβλήματά της, διότι μπορεί να στεγνώσει υπερβολικά το περιβάλλον. Αυτό προκαλεί φαγούρα στο λαιμό και βήχα επειδή ερεθίζεται το αναπνευστικό σύστημα. Η έλλειψη υγρασίας και η ρινική ξηρότητα αποτελούν το ιδανικό περιβάλλον για τον πολλαπλασιασμό βακτηρίων και ιών. Σύμφωνα με μια μελέτη, τα παιδιά επηρεάζονται περισσότερο.

Οι επιπτώσεις από τις ξαφνικές αλλαγές της θερμοκρασίας στην υγεία

Πώς να φροντίσετε τις ξαφνικές αλλαγές της θερμοκρασίας;

Για να αποφύγετε τις επιπτώσεις των ξαφνικών αλλαγών της θερμοκρασίας, μπορείτε να λάβετε ορισμένες προφυλάξεις, ειδικά όταν αυτές συμβαίνουν εξαιτίας της θέρμανσης ή του κλιματισμού. Το κύριο κλειδί είναι να μην κάνετε κατάχρηση αυτών των συσκευών.

Μπορείτε επίσης να λάβετε τα ακόλουθα μέτρα:

  • Ρυθμίστε τη θερμοκρασία στο σπίτι και στο γραφείο στους 21 με 23 βαθμούς.
  • Πάρτε μαζί σας ένα παλτό σε περίπτωση που η θερμοκρασία του περιβάλλοντος πέσει ξαφνικά.
  • Φορέστε αντηλιακό, καπέλο ή ομπρέλα το καλοκαίρι.
  • Αποφύγετε να πηγαίνετε απευθείας σε κλιματιζόμενους χώρους- περιμένετε να εγκλιματιστείτε λίγο πριν το κάνετε.
  • Να ενυδατώνεστε κατά τη διάρκεια της ημέρας, ειδικά όταν αθλείστε.
  • Φορέστε τον κατάλληλο ρουχισμό, ανάλογα με την εποχή του έτους.
  • Να ακολουθείτε μια καλή διατροφή και καλές συνήθειες ύπνου, για να ενισχύσετε το ανοσοποιητικό σας σύστημα.
  • Πλένετε συχνά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό.
  • Αποφύγετε χώρους με κακό αερισμό.

Συχνά δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις ξαφνικές αλλαγές της θερμοκρασίας

Οι μόνες ξαφνικές αλλαγές της θερμοκρασίας που μπορούν να προβλεφθούν είναι αυτές που σχετίζονται με τον κλιματισμό και τη θέρμανση. Διαφορετικά, είναι αδύνατο να το κάνουμε όταν πρόκειται για τον καιρό. Ακόμα κι έτσι, για να μην επηρεάσουμε την υγεία μας, μπορούμε να λάβουμε προφυλάξεις όπως αυτές που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει ...
Πώς οι αλλαγές θερμοκρασίας επηρεάζουν το ανοσοποιητικό
Με Υγεία
Διαβάστε το Με Υγεία
Πώς οι αλλαγές θερμοκρασίας επηρεάζουν το ανοσοποιητικό

Όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει, το κρυολόγημα και η γρίπη δεν είναι συχνά. Γνωρίζετε πώς οι αλλαγές θερμοκρασίας επηρεάζουν το ανοσοποιητικό;



  • E. Lizarralde Palacios, A. Gutiérrez Macías, M. Martínez Ortiz de Zárate. Alteraciones de la termorregulación. emergencias 2000;12:192-207. Disponible en: http://www.sld.cu/galerias/pdf/sitios/anestesiologia/alteraciones_termoregulacion.pdf
  • Golpe de calor. Mayo Clinic.
  • Vasoconstricción. Medlineplus.
  • Ikäheimo, T. M., Jaakkola, K., Jokelainen, J., Saukkoriipi, A., Roivainen, M., Juvonen, R., Vainio, O., & Jaakkola, J. J. (2016). A Decrease in Temperature and Humidity Precedes Human Rhinovirus Infections in a Cold Climate. Viruses, 8(9), 244. https://doi.org/10.3390/v8090244
  • El uso del aire acondicionado incrementa los problemas de garganta en verano. Sociedad Española de
    Otorrinolaringología y Cirugía de Cabeza y Cuello (SEORL-CCC).
  • Carlos Ubilla, Karla Yohannessen. CONTAMINACIÓN ATMOSFÉRICA EFECTOS EN LA SALUD RESPIRATORIA EN EL NIÑO. Revista Médica Clínica Las Condes. Volume 28. Issue 1, 2017. Pág. 111-118. SSN 0716-8640. https://doi.org/10.1016/j.rmclc.2016.12.003.