Αφλατοξίνες στα τρόφιμα: Τι πρέπει να ξέρετε

Τα τρόφιμα μπορούν να μολυνθούν από τοξίνες όταν δεν τηρείται μια σειρά από συνθήκες υγιεινής. Σε αυτή την περίπτωση, θα επικεντρωθούμε στις αφλατοξίνες.
Αφλατοξίνες στα τρόφιμα: Τι πρέπει να ξέρετε

Τελευταία ενημέρωση: 17 Ιούνιος, 2022

Οι αφλατοξίνες στα τρόφιμα είναι ορισμένες μυκοτοξίνες που παράγονται από μύκητες και μπορούν να αποτελέσουν κίνδυνο για την υγεία. Είναι γενοτοξικές και καρκινογόνες, οπότε η κατάποσή τους πρέπει να αποφεύγεται σε κάθε περίπτωση. Ωστόσο, μπορούν να βρεθούν σε ορισμένα τρόφιμα που καταναλώνονται συχνά, όπως τα φιστίκια, οι ξηροί καρποί, το καλαμπόκι, το ρύζι ή τα φυτικά έλαια.

Πριν ξεκινήσουμε, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι η υγιεινή των τροφίμων είναι ζωτικής σημασίας όταν στόχος σας είναι να διατηρήσετε την υγεία σας μακροπρόθεσμα. Υπάρχουν ορισμένες τοξίνες που μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα του οργανισμού σε εσωτερικό επίπεδο. Επίσης, θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές αλλοιώσεις στην ανάπτυξη του εμβρύου στην περίπτωση των εγκύων γυναικών.

Τύποι αφλατοξινών στα τρόφιμα

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κατανοήσουμε είναι ότι υπάρχουν διαφορετικοί τύποι αφλατοξινών, ανάλογα με την προέλευσή τους. Μέχρι σήμερα έχουν αναγνωριστεί περίπου 20 τύποι. Μεταξύ όλων αυτών, ο πιο επικίνδυνος είναι ο Β1, καθώς είναι πολύ τοξικός και αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.

Αυτό αποδεικνύεται από έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Toxins. Πρόκειται για ένα στοιχείο που μπορεί να μεταδοθεί ακόμη και στο μωρό μέσω του μητρικού γάλακτος, γι’ αυτό πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού.

Scrambled eggs.

Επιπλέον, άλλες αφλατοξίνες είναι επίσης ικανές να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες στον οργανισμό, ιδίως στο συκώτι. Μεταξύ των πιο κοινών είναι η αφλατοξίνη Β2, η ατοξίνη G1 και η ατοξίνη G2. Ωστόσο, μιλάμε για πολύ μικρά στοιχεία, μικρότερα ακόμη και από τις τοξίνες που παράγονται από τα βακτήρια. Το γεγονός αυτό καθιστά δύσκολη την ανίχνευσή τους στις συμβατικές αναλύσεις τροφίμων.

Τρόφιμα με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε αφλατοξίνες

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ποια τρόφιμα έχουν την υψηλότερη παρουσία αφλατοξινών στο εσωτερικό τους, καθώς αυτό θα μπορούσε να σας βοηθήσει να τα αποφύγετε σε ορισμένα στάδια της ζωής σας. Συνήθως, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και τα τροπικά μπαχαρικά είναι πιο πιθανό να περιέχουν αυτή τη σειρά τοξινών στο εσωτερικό τους. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν είναι μολυσμένα με μούχλα. Από όλα αυτά τα προϊόντα, τα φιστίκια είναι τα πιο συχνά μολυσμένα.

Ωστόσο, αφλατοξίνες υπάρχουν και σε προϊόντα που δεν έχουν συντηρηθεί σωστά. Οι κακές πρακτικές υγιεινής των τροφίμων αυξάνουν τους κινδύνους.

Για το λόγο αυτό, είναι πάντα σκόπιμο να αποθηκεύετε τα τρόφιμα σε δροσερά και ξηρά μέρη. Η υγρασία και η θερμότητα τείνουν να ευνοούν την ανάπτυξη μυκήτων, οι οποίοι είναι οι κύριοι παραγωγοί των τοξινών που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Mushrooms in a basket.
Η κακή συντήρηση των τροφίμων μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση διαφόρων αφλατοξινών.

Οι αφλατοξίνες μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και σε συσκευασμένα προϊόντα που έχουν περάσει την ημερομηνία λήξης τους. Είναι αλήθεια ότι τα πρόσθετα τροφίμων συντηρητικού τύπου μειώνουν τους κινδύνους, αλλά μπορεί να εξακολουθούν να υπάρχουν αν δεν τηρούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή. Στην πραγματικότητα, έχει αποδειχθεί ότι η αφλατοξίνη Β1 μπορεί να υπάρχει σε πολλά τρόφιμα που καταναλώνονται τακτικά, γεγονός ιδιαίτερα επικίνδυνο για την υγεία.

Αφλατοξίνες στα τρόφιμα και υγεία του ήπατος

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι αφλατοξίνες δεν αυξάνουν μόνο τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου, αλλά προκαλούν επίσης εκτεταμένες βλάβες στον ηπατικό ιστό. Ωστόσο, ορισμένα στοιχεία της φυτοθεραπείας θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αναστροφή της διαδικασίας σε περίπτωση μόλυνσης. Ένα παράδειγμα θα ήταν η κουρκουμίνη, από τον κουρκουμά. Αυτό αποδεικνύεται από έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cancer Letters.

Άλλωστε, όταν ο ηπατικός ιστός έχει υποστεί βλάβη, η φλεγμονή και η οξείδωση συμβαίνουν χρόνια. Είναι σημαντικό να παρέχουμε θρεπτικά συστατικά ή φυτοχημικά που είναι ικανά να αντιστρέψουν και τις δύο διαδικασίες, προκειμένου να διεγείρουμε την αποκατάσταση του οργάνου.

Ευτυχώς, το ήπαρ είναι ένα από τα στοιχεία του ανθρώπινου σώματος που αποκαθίσταται ταχύτερα. Αν και είναι αλήθεια ότι αυτό μπορεί να είναι σοβαρό, σε πολλές περιπτώσεις θα επιλυθεί εγκαίρως με την κατάλληλη θεραπεία.

Ακόμα κι έτσι, είναι καλύτερο να αποφεύγετε την έκθεση σε αυτές τις τοξίνες για να αποφύγετε μεγαλύτερα δεινά. Μέσω της συνήθους διατροφής, το συκώτι βρίσκεται ήδη υπό μεγάλο φόρτο εργασίας. Συχνά πρέπει να καθαρίζει τις τοξικές ενώσεις σε συχνή βάση, εκτός από την εκτέλεση πολλών άλλων σημαντικών μεταβολικών λειτουργιών. Όσο λιγότερο επιβαρύνεται, τόσο το καλύτερο.

Αφλατοξίνες στα τρόφιμα, πολύ επικίνδυνα στοιχεία για την υγεία

Όπως είδαμε, οι αφλατοξίνες είναι πολύ επικίνδυνες ενώσεις για την υγεία που παράγονται από μύκητες. Μπορούν να βρεθούν σε αρκετά τρόφιμα που καταναλώνονται συνήθως, γι’ αυτό καλό είναι να λαμβάνετε ακραίες προφυλάξεις όσον αφορά την υγιεινή των τροφίμων για να αποφύγετε επιμολύνσεις που μεσοπρόθεσμα θα μπορούσαν να αποβούν μοιραίες. Είναι απαραίτητο να ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες του κατασκευαστή όσον αφορά τη συντήρηση των επεξεργασμένων προϊόντων.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι η πρόσληψη αυτών των ενώσεων είναι ιδιαίτερα ανησυχητική στην περίπτωση των ηλικιωμένων και των εγκύων γυναικών. Θεωρούνται ομάδες κινδύνου, οπότε πρέπει να λαμβάνονται προληπτικά μέτρα για την αποφυγή βλαβών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν δραστικά την υγεία τους.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει ...
Ποια είναι τα πιο παχυντικά τρόφιμα που υπάρχουν;
Με Υγεία
Διαβάστε το Με Υγεία
Ποια είναι τα πιο παχυντικά τρόφιμα που υπάρχουν;

Ποια είναι τα πιο παχυντικά τρόφιμα; Όλα αυτά τα τρόφιμα περιέχουν σημαντική ποσότητα λίπους, γι' αυτό θα πρέπει να τα καταναλώνετε με μέτρο.



  • Marchese, S., Polo, A., Ariano, A., Velotto, S., Costantini, S., & Severino, L. (2018). Aflatoxin B1 and M1: Biological Properties and Their Involvement in Cancer Development. Toxins10(6), 214. https://doi.org/10.3390/toxins10060214
  • Martínez Miranda, María Marcela, Vargas del Río, Liliana María, & Gómez Quintero, Verónica María. (2013). AFLATOXINAS: INCIDENCIA, IMPACTOS EN LA SALUD, CONTROL Y PREVENCIÓN. Biosalud , 12 (2), 89-109. Recuperado el 29 de mayo de 2022, de http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1657-95502013000200008&lng=en&tlng=es.
  • Soni, K. B., Rajan, A., & Kuttan, R. (1992). Reversal of aflatoxin induced liver damage by turmeric and curcumin. Cancer letters66(2), 115–121. https://doi.org/10.1016/0304-3835(92)90223-i