Γιατί η γρίπη εξαπλώνεται περισσότερο τον χειμώνα

18 Σεπτέμβριος, 2020
Η γρίπη είναι μια ίωση που προκαλείται από διάφορους τύπους των ιών ινφλουέντζα. Γενικά, τα περιστατικά γρίπης έχουν την τάση ν' αυξάνονται τον χειμώνα.

Ίσως έχετε αναρωτηθεί γιατί η γρίπη εξαπλώνεται περισσότερο τον χειμώνα και εξαφανίζεται την άνοιξη. Σε αυτό το άρθρο, θα δώσουμε απάντηση σε αυτό το ερώτημα.

Στις μέρες μας, ο COVID-19 έχει μονοπωλήσει το ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης και των ερευνητών σε παγκόσμιο επίπεδο. Όμως, κυκλοφορούν και άλλοι ιοί που, αν και λιγότερο επικίνδυνοι, προκαλούν ιδιαίτερα σοβαρά συμπτώματα και δυσφορία. Αυτή είναι και η περίπτωση της γρίπης, μιας ασθένειας που συχνά εξαπλώνεται μέσα στον χειμώνα.

Μία κλινική εικόνα, πολλές μορφές

Η γρίπη είναι μια ίωση που προκαλείται από διάφορους τύπους των ιών ινφλουέντζαΕίναι ιοί μονόκλωνου RNA οι οποίοι καλύπτονται με μία εξωτερική στρώση λιπιδίου που τους δίνει και τη χαρακτηριστική στρογγυλή εμφάνιση. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, υπάρχουν τέσσερις τύποι ιών ινφλουέντζα:

  • Οι ιοί ινφλουέντζα Α χωρίζονται σε δύο υποκατηγορίες ανάλογα με τους συνδυασμούς των δύο πρωτεϊνών στις επιφάνειές τους. Όλες οι γνωστές πανδημίες γρίπης προκαλούνται από ιούς τύπου Α.
  • Οι ιοί τύπου Β δεν χωρίζονται σε υποκατηγορίες, αλλά αυτοί που κυκλοφορούν μέχρι στιγμής μπορούν να χωριστούν σε δύο γενεές.
  • Οι ιοί τύπου Γ ανιχνεύονται πιο σπάνια και προκαλούν, συνήθως, ήπιες λοιμώξεις. Έτσι, δεν αποτελούν σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
  • Οι ιοί τύπου Δ επηρεάζουν κυρίως τα βοοειδή και δε μολύνουν τους ανθρώπους.

Τα κρούσματα σε παγκόσμιο επίπεδο κυμαίνονται στο 20%. Δηλαδή, το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού θα υποφέρει από αυτούς κάποια στιγμή στη ζωή τους. Επιπλέον, είναι μια επιλεκτική παθολογία, καθώς μπορεί να επηρεάσει έως και το 50% ορισμένων ηλικιακών ομάδων.

Εξαιτίας της επιδημιολογικής τους σημασίας, οι ινφλουέντζα έχουν γίνει αντικείμενο πολλών μελετών.

Γυναίκα φταρνίζεται

Ίσως σας ενδιαφέρει: Πώς επηρεάζει η γρίπη το σώμα: Συμπτώματα

Η γρίπη και ο καιρός

Μία μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Plos Pathogens εξηγεί τη σχέση ανάμεσα στους ινφλουέντζα και τους κλιματικούς παράγοντες, και γιατί η γρίπη εξαπλώνεται περισσότερο τον χειμώνα:

  • Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν 20 πειραματικά αντίγραφα σε πειραματόζωα. Τοποθέτησαν έναν αριθμό πειραματόζωων μολυσμένα με ινφλουέντζα σε διάφορα τμήματα. Σε άλλα τμήματα τα οποία γειτνιάζουν με τα άρρωστα πειραματόζωα, τοποθέτησαν υγιή.
  • Έπειτα, οι ερευνητές υπέβαλλαν διαφορετικές δειγματοληπτικές ομάδες με υγιή και άρρωστα πειραματόζωα σε διαφορετικό εύρος υγρασίας και θερμοκρασιών.
  • Σε μια σταθερή θερμοκρασία, η σχετική υγρασία και η μετάδοση της γρίπης φαίνεται να είναι αντιστρόφως ανάλογη. Σε μια σχετική υγρασία του 20%, τα περισσότερα υγιή πειραματόζωα μολύνθηκαν από τα αερομεταφερόμενα σωματίδια των άρρωστων πειραματόζωων. Σε 80% υγρασία, δεν παρατηρήθηκε μετάδοση.
  • Επίσης, είδαν όταν τα μολυσμένα πειραματόζωα σε θερμοκρασίες κάτω των 5 βαθμών απέβαλλαν μεγαλύτερα ιικά φορτία στα αερομεταφερόμενα σωματίδια, και για περισσότερη ώρα απ’ ότι εκείνα στους 20 βαθμούς.

Φαίνεται πως η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία προάγουν τη μετάδοση του ιού.

Γιατί όμως;

Η γρίπη εξαπλώνεται με χαμηλή σχετική υγρασία

Υπάρχουν πολλές υποθέσεις που προσπαθούν να δώσουν εξήγηση σε αυτό το φαινόμενο:

  • Αρχικά, ο ξηρός αέρας θα μπορούσε να φθείρει τις ρινικές βλεννώδεις μεμβράνες του ξενιστή, αφήνοντάς τον απροστάτευτο ενάντια στις αναπνευστικές λοιμώξεις όπως την ινφλουέντζα.
  • Δεύτερον, η σταθερότητα του ιού στα αερομεταφερόμενα σωματίδια φαίνεται ότι διαφέρει με την υγρασία, με τον ιό να παραμένει ενεργός περισσότερο σε περιβάλλοντα με λιγότερη υγρασία.
  • Τρίτον, ο ιός θα μπορούσε να χάσει την ικανότητα εξάπλωσης σε μεγαλύτερη υγρασία. Με υψηλή σχετική υγρασία, τα αερομεταφερόμενα σωματίδια που αποβάλλει ο ξενιστής προσκολλώνται γρηγορότερα στα μόρια του νερού του περιβάλλοντος. Έτσι, αυξάνεται ο όγκος τους και επισπεύδεται η ιζηματοποίησή τους. Αυτό μειώνει την ταχύτητα και την απόσταση που ταξιδεύει ο ιός.
Γυναίκα κρατά μαντήλι στη μύτη της- εξαπλώνεται η γρίπη
Οι χαμηλές θερμοκρασίες παρέχουν το κατάλληλο περιβάλλον για τη μετάδοση των ιών που προκαλούν γρίπη.

Η γρίπη εξαπλώνεται σε χαμηλές θερμοκρασίες

Σε αυτή την περίπτωση, η εξήγηση ίσως είναι απλούστερη.

Σε χαμηλές θερμοκρασίες, οι ρινικές βλεννώδεις μεμβράνες ψύχονται με την αναπνοή. Αυτό δημιουργεί ένα μικροπεριβάλλον πιο πρόσφορο για τον ιό, ο οποίος μπορεί να πολλαπλασιαστεί καλύτερα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, το ιικό φορτίο να είναι μεγαλύτερο με κάθε φτέρνισμα προάγοντας τη μετάδοσή του.

Διαβάστε επίσης: Τρία εγχύματα για τα συμπτώματα της γρίπης

Υπάρχει λόγος για την εποχική γρίπη

Εν ολίγοις, η εποχικότητα της ινφλουέντζα έχει ξεκάθαρο επιστημονικό νόημα. Στο βόρειο ημισφαίριο, ο ιός αρχίζει να εξαπλώνεται τον Οκτώβριο, φτάνοντας στο μέγιστο ανάμεσα στον Δεκέμβριο και τον Φεβρουάριο. Αυτά τα δεδομένα συμφωνούν απόλυτα με όσα έχουν μελετήσει οι ερευνητές καθώς αυτοί οι μήνες είναι κρύοι και με ξηρασία.

Ευτυχώς, υπάρχει ένα ετήσιο εμβόλιο κατά της γρίπης, και έτσι τα πιθανά προβλήματα εξουδετερώνονται. Αυτό το εμβόλιο προτείνεται ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους και τα άτομα με ανοσοκαταστολή.

  • When is flu season, INSIDER. Recogido a 29 de abril en https://www.insider.com/when-is-flu-season
  • Gripe estacional, Organización Mundial de la Salud. Recogido a 29 de abril en https://www.who.int/es/news-room/fact-sheets/detail/influenza-(seasonal)
  • Influenza Virus Transmission Is Dependent on Relative Humidity and Temperature, plos phatogens. Recogido a 29 de abril en https://journals.plos.org/plospathogens/article?id=10.1371/journal.ppat.0030151