Ισαμπέλ Αλιέντε: «Οι άνθρωποι πεθαίνουν μόνο όταν τους ξεχνούν· αν μπορείς να με θυμάσαι, θα είμαι πάντα μαζί σου»

Η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου είναι μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής. Είναι συνηθισμένο να νιώθουμε ότι το φυσικό κενό που άφησε η αποχώρησή του είναι συντριπτικό. Συχνά μας λένε ότι πρέπει να «αφήσουμε πίσω» για να μπορέσουμε να επουλωθούμε. Κάτι που πολλοί ερμηνεύουν ως υποχρέωση να ξεχάσουμε. Όμως η συγγραφέας Ισαμπέλ Αλιέντε προτείνει μια αλλαγή προοπτικής.

Στο έργο της «Ιστορίες της Εύας Λούνα», που εκδόθηκε το 1989, εμφανίζεται μία από τις πιο ισχυρές σκέψεις της σχετικά με την υπερβατικότητα και την απώλεια: «Οι άνθρωποι πεθαίνουν μόνο όταν τους ξεχνούν· αν μπορείς να με θυμάσαι, θα είμαι πάντα μαζί σου». Αυτή η προσέγγιση μας επιτρέπει να βιώσουμε το πένθος με λιγότερη απόγνωση. Ο φυσικός θάνατος είναι αναπόφευκτος, αλλά η επιλογή να θυμόμαστε είναι ένας τρόπος να τιμήσουμε την συναισθηματική κληρονομιά που λαμβάνουμε από όσους έφυγαν.

Η μνήμη ως πράξη αγάπης

Η Ισαμπέλ Αλιέντε συνηθίζει να επεξεργάζεται τη μνήμη, την απώλεια και τη γραφή ως μορφές αντίστασης και θεραπείας. Δεν αντιμετωπίζει τον θάνατο μόνο ως βιολογικό γεγονός, αλλά τον βλέπει ως μια διαδικασία που ολοκληρώνεται με τη λήθη. Δηλαδή, όταν ένα άτομο παύει να υπάρχει στο μυαλό των άλλων.

Αυτή η ιδέα μετατρέπει τη μνήμη σε πράξη αγάπης και αντίστασης. Διασώζοντας από τη λήθη τις λεπτομέρειες που έκαναν ένα άτομο μοναδικό, επιτρέπουμε στην ταυτότητά του να συνεχίσει να αλληλεπιδρά με το παρόν μας.

Για όσους διανύουν μια διαδικασία πένθους, η οπτική της Αλιέντε προσφέρει πρακτική παρηγοριά. Προτείνει ότι, για να επουλωθεί η πληγή, πρέπει να ενσωματώσουμε την απουσία και να τη μετατρέψουμε σε μια νέα μορφή σχέσης. Αντικαθιστώντας τη φυσική φύση του δεσμού με μια αφηγηματική και συναισθηματική.

Πώς να φροντίζουμε τον δεσμό μέσω της μνήμης;

Η παρουσία ενός ατόμου παραμένει στις καθημερινές εμπειρίες. Και αυτό γιατί το να θυμάσαι ονόματα, ιστορίες, χειρονομίες και φράσεις που έλεγε αυτό το άτομο είναι ένας τρόπος να φροντίζεις τον δεσμό μετά την απουσία του. Αυτό μπορείς να το πετύχεις εφαρμόζοντας μια σειρά από απλές πρακτικές.

• Γράψε τις αναμνήσεις σου. Το να σημειώνεις τις ιστορίες που μοιραστήκατε και τις στιγμές που έζησες με το αγαπημένο σου πρόσωπο βοηθά να παγιώσεις τη μνήμη και να αποτρέψεις τον χρόνο να την ξεθωριάσει.
• Ξανακοιτάξτε φωτογραφίες. Μπορείτε να κοιτάζετε, κάθε τόσο, φωτογραφίες από μια ξεχωριστή στιγμή με αυτό το πρόσωπο. Η ιδέα είναι να το κάνετε με σκοπό να γιορτάσετε τις όμορφες στιγμές και όχι από θλίψη.
• Θυμήσου τις συμβουλές και τις παραδόσεις του. Το να θυμάσαι μια παλιά συζήτηση με αυτό το πρόσωπο ή μια συμβουλή που σου έδωσε, σε βοηθά να διατηρείς ζωντανό τον δεσμό στην καθημερινότητά σου. Μπορείς ακόμη και να ακολουθήσεις κάποια από τις συνήθειές του, όπως να μαγειρέψεις ένα ειδικό πιάτο σε μια ειδική περίσταση, για να τιμήσεις τη μνήμη του και να τον έχεις πάντα στο μυαλό σου.

Το μάθημα που μας αφήνει αυτή η φράση της Ιζαμπέλ Αλιέντε είναι ότι η μνήμη είναι ένας χώρος όπου ο θάνατος δεν έχει την τελευταία λέξη. Όσο είμαστε σε θέση να αφηγούμαστε τις ιστορίες αυτών που αγαπάμε, θα βρίσκουμε τον τρόπο να συνεχίσουν να περπατούν δίπλα μας.