Μαρκ Τουέιν: «Επιθυμούμε περισσότερο να διακριθούμε για ένα ταλέντο που δεν διαθέτουμε παρά για τα δεκαπέντε που διαθέτουμε»

Κάποιος μπορεί να ακούει συχνά ότι γράφει πολύ καλά, έχει ευχέρεια στην οργάνωση ή ξέρει να επιλύει προβλήματα υπό πίεση και να απαντά με ένα απλό «ευχαριστώ». Ωστόσο, αρκεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στο να μιλάει δημόσια για να καταλάβει αυτή η ανεκπλήρωτη ικανότητα μεγάλο μέρος της προσοχής του.

Ο Μαρκ Τουέιν παρατήρησε αυτό το παράδοξο στην αυτοβιογραφία του: μπορεί να επιθυμούμε περισσότερο την αναγνώριση για ένα ταλέντο που δεν διαθέτουμε παρά τους επαίνους για πολλά από αυτά που ήδη έχουμε. Η σκέψη του θέτει ένα ερώτημα που εξακολουθεί να μας είναι οικείο: γιατί αυτό που μας λείπει μπορεί να μας φαίνεται πιο σημαντικό από όλα όσα κάνουμε καλά;

Τι σημαίνει η φράση του Μαρκ Τουέιν για τα ταλέντα που δεν διαθέτουμε

Η εξοικείωση μπορεί να κάνει ορισμένες δεξιότητες να χάσουν τη σημασία τους στα μάτια μας. Αν εδώ και χρόνια γράφουμε, μαγειρεύουμε, οργανώνουμε ή αντιμετωπίζουμε συγκεκριμένες καταστάσεις, ίσως να μην αντιλαμβανόμαστε πλέον τη μάθηση και την εμπειρία που κρύβονται πίσω από αυτές.

Μια δεξιότητα που μας δυσκολεύει, αντίθετα, παραμένει πολύ πιο ορατή. Κάθε δυσκολία μας υπενθυμίζει ξανά ότι δεν την έχουμε ακόμα κατακτήσει και μπορεί να τη μετατρέψει σε ένα είδος εκκρεμούς δοκιμασίας. Ό,τι κάνουμε καλά γίνεται καθημερινότητα· ό,τι δεν καταφέρνουμε να κάνουμε συνεχίζει να απαιτεί την προσοχή μας.

Αυτό που κάνεις με ευκολία μπορεί επίσης να αποτελεί πλεονέκτημα

Μια ικανότητα δεν χάνει την αξία της επειδή η χρήση της είναι φυσική. Ας σκεφτούμε εκείνο το άτομο στο οποίο όλοι απευθύνονται όταν πρέπει να οργανώσουν ένα ταξίδι, να εξηγήσουν ένα περίπλοκο θέμα, να μεσολαβήσουν σε μια διαφωνία ή να επιλύσουν γρήγορα ένα απρόβλεπτο περιστατικό.

Ακριβώς επειδή ορισμένα δυνατά μας σημεία αποτελούν συνηθισμένο μέρος του τρόπου με τον οποίο λειτουργούμε, μπορεί να καταλήξουμε να τα θεωρούμε φυσιολογικά. Μπορεί μάλιστα να μας περάσει από το μυαλό η σκέψη ότι «ο καθένας θα μπορούσε να το κάνει», παρόλο που η εμπειρία των ανθρώπων γύρω μας δείχνει το αντίθετο.

Αναζήτησε τις ικανότητες που έχεις πάψει να βλέπεις

Για να αναγνωρίσεις τα δυνατά σου σημεία, ίσως είναι πιο χρήσιμο να αναζητήσεις μοτίβα παρά να προσπαθήσεις να καταρτίσεις αμέσως έναν κατάλογο ταλέντων. Ποια επαίνους λαμβάνεις επανειλημμένα; Ποιες εργασίες σου αναθέτουν συνήθως; Για την επίλυση ποιών προβλημάτων ζητούν τη βοήθειά σου; Τι κάνεις με σχετική ευκολία, ενώ σε άλλους ανθρώπους αυτό τους είναι δύσκολο;

Μπορείς επίσης να κοιτάξεις πίσω. Κάτι που σήμερα κάνεις σχεδόν αυτόματα ίσως χρειάστηκε χρόνια εξάσκησης πριν γίνει εύκολο. Το να θυμάσαι αυτή τη διαδικασία σου επιτρέπει να διακρίνεις ανάμεσα σε μια ικανότητα που είναι πραγματικά αυθόρμητη και σε μια άλλη που έχεις αναπτύξει σε τέτοιο βαθμό που έχεις ξεχάσει πόση προσπάθεια κρύβεται πίσω της.

Κανένα από αυτά τα σημάδια δεν αποτελεί οριστική απόδειξη. Ένα μεμονωμένο κομπλιμέντο δεν μετατρέπει αυτόματα μια δραστηριότητα σε δυνατότητα, αλλά η επανάληψη μπορεί να αποκαλύψει ικανότητες που είχες πάψει να θεωρείς ξεχωριστές.

Θέλεις να μάθεις αυτή την ικανότητα ή πρέπει να αποδείξεις κάτι με αυτήν;

Όταν θέλεις να κατακτήσεις κάτι καινούργιο, αξίζει να αναρωτηθείς τι σημαίνει για σένα το να το πετύχεις. Ίσως απλώς θέλεις να μάθεις να χορεύεις, να ηγείσαι μιας ομάδας ή να μιλάς δημόσια επειδή σε ενδιαφέρει, επειδή σου αρέσει ή επειδή το χρειάζεσαι επαγγελματικά.

Μπορεί όμως επίσης να συμβεί μια ικανότητα να αποκτήσει μια επιπλέον σημασία: να αποδείξει ότι είσαι έξυπνος, δημιουργικός, ενδιαφέρων ή ικανός. Η έρευνα σχετικά με τις λεγόμενες «συνθήκες της αυτοεκτίμησης» έχει μελετήσει ακριβώς πώς η αυτοεκτίμηση μπορεί να συνδεθεί ιδιαίτερα με την απόδοση σε συγκεκριμένους τομείς.

Η διαφορά δεν έγκειται στο να σταματήσουμε να επιδιώκουμε αυτό που μας κοστίζει, αλλά στο να αναγνωρίσουμε πότε η επίτευξή του αρχίζει να γίνεται προϋπόθεση για να νιώσουμε ότι τελικά είμαστε αρκετοί.

Το να αναγνωρίζεις τα δυνατά σου σημεία δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσεις να βελτιώνεσαι

Το να εκτιμάς αυτά που ήδη ξέρεις να κάνεις και το να αναπτύσσεις νέες ικανότητες είναι απόλυτα συμβατά. Μπορείς να αναγνωρίσεις ότι γράφεις καλά και να συνεχίσεις να εξασκείσαι για να μιλάς καλύτερα δημόσια· να παραδεχτείς ότι ξέρεις να ακούς και να θέλεις να γίνεις καλύτερος ηγέτης.

Η σκέψη του Τουέιν αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμη όταν μια αδυναμία αρχίζει να επισκιάζει όλα τα άλλα. Ό,τι δεν ξέρουμε ακόμα να κάνουμε αξίζει χώρο για να μάθουμε και να βελτιωθούμε, αλλά δεν χρειάζεται να γίνει το μέτρο της αξίας μας.

Ίσως η άσκηση να είναι τόσο απλή όσο το να αλλάζεις πού και πού την ερώτηση. Αντί να κοιτάς μόνο ποιο ταλέντο σου λείπει, ρώτα τον εαυτό σου επίσης τι κάνεις τόσο καλά και με τέτοια φυσικότητα, που έχεις πάψει να το θεωρείς πλεονέκτημα. Το να το αναγνωρίσεις δεν σημαίνει ότι συμβιβάζεσαι: σημαίνει να σταματήσεις να αντιμετωπίζεις ως ασήμαντο αυτό που αποτελεί ήδη μέρος του εαυτού σου.