Τα 12 κρανιακά νεύρα: Ποιες είναι οι λειτουργίες τους

Τα 12 κρανιακά νεύρα ελέγχουν και παρεμβαίνουν σε πολλές κινήσεις και αισθήσεις. Είναι πολύ σημαντικά, γι' αυτό θέλουμε να μοιραστούμε τα χαρακτηριστικά τους και τις κύριες λειτουργίες τους μαζί σας.
Τα 12 κρανιακά νεύρα: Ποιες είναι οι λειτουργίες τους

Τελευταία ενημέρωση: 15 Ιούλιος, 2021

Τα 12 κρανιακά νεύρα μάς επιτρέπουν να εκτελούμε άνετα και αποτελεσματικά καθημερινές λειτουργίες. Μεταφέρουν μερικές πληροφορίες από τις αισθήσεις μας στον εγκέφαλο και από τον εγκέφαλο σε μυς, και το αντίστροφο.

Αυτά τα νεύρα διαπερνούν μικρά ανοίγματα στη βάση του κρανίου τα οποία συνδέονται με τον εγκέφαλο. Εκφύονται σε διαφορετικά μέρη του σώματος για να εκτελέσουν από εκεί τις λειτουργίες τους.

Μπορούμε να κατηγοριοποιήσουμε τα 12 κρανιακά νεύρα παρακάτω με έναν απλό τρόπο, βάσει των λειτουργιών τους. Έτσι, έχουμε το οπτικό, το οσφρητικό, και το στατικοακουστικό, είναι νεύρα ιδιαίτερα ευαίσθητα.

Επιπλέον, το οφθαλμοκινητικό, το τροχιλιακό, το απαγωγό, το παραπληρωματικό, και το υπογλώσσιο, είναι νεύρα εντελώς κινητικά. Τέλος, το τρίδυμο, το προσωπικό, το γλωσσοφαρυγγικό, και το πνευμονογαστρικό, είναι νεύρα μικτά.

Τα 12 κρανιακά νεύρα – Λειτουργίες

Πριν ξεκινήσουμε να εξηγούμε τις λειτουργίες κάθε κρανιακού ζεύγους, ή κρανιακού νεύρου, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι η σειρά τους προσδιορίζεται από το Ρωμαϊκό αριθμητικό σύστημα που ανήκει στο κρανιακό νεύρο από το χαμηλότερο έως το υψηλότερο.

Ι. Οσφρητικό νεύρο

Ψηφιακή απεικόνιση εγκεφάλου
Αυτό το νεύρο συνδέει μια ειδική περιοχή που ονομάζεται οσφρητικός βολβός.

Αυτό το κρανιακό νεύρο είναι υπεύθυνο για τη μετάδοση οσφρητικών ερεθισμάτων από την μύτη στον εγκέφαλο.

Επίσης, προέρχεται από τα κύτταρα του οσφρητικού βολβού. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι πως είναι το πιο κοντό από τα 12 κρανιακά νεύρα.

ΙΙ. Οπτικό νεύρο

Η κύρια λειτουργία του είναι να μεταδίδει οπτικά ερεθίσματα από το μάτι στον εγκέφαλο. Αποτελείται από τους άξονες των γαγγλίων κυττάρων του αμφιβληστροειδή.

Αυτά μεταφέρουν τις πληροφορίες από τους φωτοϋποδοχείς στον εγκέφαλο, όπου έπειτα τις ενσωματώνει και τις μεταφράζει. Το οπτικό νεύρο προέρχεται από τον διεγκέφαλο.

ΙΙΙ. Τα 12 κρανιακά νεύρα – Οφθαλμοκινητικό νεύρο

Αυτό είναι γνωστό και ως κοινό κινητικό νεύρο. Η κύρια λειτουργία αυτού του κρανιακού νεύρου είναι ο έλεγχος της κίνησης του ματιού. Είναι υπεύθυνο για το μέγεθος της κόρης.

Προέρχεται από τον μεσεγκέφαλο.

IV. Τροχιλιακό ή παθητικό νεύρο

Όπως αναφέραμε παραπάνω, αυτό το νεύρο έχει κινητικές λειτουργίες, αν και έχει και σωματικές. Επιπλέον, αυτό το νεύρο συνδέεται με τον ανώτερο λοξό μυ του ματιού και μπορεί να προκαλέσει την περιστροφή και τον διαχωρισμό από το μάτι.

Επιπλέον, προέρχεται από τον μεσεγκέφαλο όπως και το προηγούμενο κρανιακό νεύρο.

V. Τα 12 κρανιακά νεύρα – Το τρίδυμο νεύρο

Αυτό το νεύρο έχει μικτές λειτουργίες, δηλαδή αισθητικές και κινητικές. Ένα από τα χαρακτηριστικά του είναι πως είναι το μεγαλύτερο απ’ όλα τα κρανιακά νεύρα.

Μεταφέρει τις αισθητικές πληροφορίες στο πρόσωπο, μεταδίδει πληροφορίες από τον μαστιχικό μυ, σφίγγει το τύμπανο του αυτιού και τη μαλακή υπερώα, και, επιπροσθέτως, αντιλαμβάνεται την ευαισθησία του προσώπου και των βλεννογόνων του.

VI. Απαγωγό

Αυτό το νεύρο είναι γνωστό και ως εξωτερικό οφθαλμικό κινητικό κρανιακό νεύρο και είναι κινητικό νεύρο.

Επιπλέον, είναι υπεύθυνο για τη μετάδοση του ερεθίσματος κίνησης από τον έξω ορθό μυ του ματιού. Επιτρέπει, επίσης, στο μάτι να κινηθεί στην αντίθετη κατεύθυνση από τη μύτη.

VII. Προσωπικό νεύρο

Αυτό είναι ένα ακόμη μικτό νεύρο και αποτελείται από διάφορες νευρικές ίνες που επιτελούν διαφορετικές λειτουργίες, όπως:

  • Στέλνουν εντολές στους μύες του προσώπου για να δημιουργήσουν εκφράσεις
  • Στέλνουν σήματα στους σιαλογόνους και δακρυϊκούς αδένες
  • Συλλέγουν πληροφορίες γεύσης μέσω της γλώσσας

VIII. Τα 12 κρανιακά νεύρα – Το στατικοακουστικό

Αυτό είναι ένα αισθητικό νεύρο και είναι γνωστό ως το κρανιακό ζεύγος του ακουστικού νεύρου και του αιθουσαίου νεύρου, έτσι σχηματίζεται το στατικοακουστικό ή αιθουσοκοχλιακό νεύρο.

Όπως μπορείτε να φανταστείτε, η λειτουργία αυτού του κρανιακού νεύρου είναι να διατηρεί την ισορροπία και τον προσανατολισμό στον χώρο. Επίσης, είναι υπεύθυνο για την ακουστική λειτουργία.

IX. Το γλωσσοφαρυγγικό νεύρο

Ψηφιακή απεικόνιση νεύρων
Αυτά τα νεύρα είναι σημαντικά για ολόκληρο τον οργανισμό.

Η επιρροή αυτού του νεύρου περιορίζεται στη γλώσσα και τον φάρυγγα. Έτσι, συλλέγει πληροφορίες από τους γευστικούς κάλυκες της γλώσσας και αισθητικές πληροφορίες από τον φάρυγγα.

Επίσης, μεταφέρει εντολές στους σιαλογόνους αδένες και σε διάφορους μύες του λαιμού για να διευκολυνθεί η κατάποση.

Χ. Πνευμονογαστρικό νεύρο

Αυτό προέρχεται από τον προμήκη μυελό και παρεμβαίνει στα ακόλουθα όργανα:

  • Φάρυγγα
  • Οισοφάγο
  • Λάρυγγα
  • Τραχεία
  • Βρόγχους
  • Καρδιά
  • Στομάχι
  • Ήπαρ

Συμμετέχει επίσης στην κατάποση, ενώ στέλνει και μεταδίδει σήματα στο αυτόνομο νευρικό σύστημα. Μπορεί να βοηθήσει και στη ρύθμιση της ενεργοποίησης και ελέγχου του επιπέδου του άγχους.

XI. Τα 12 κρανιακά νεύρα – Το παραπληρωματικό νεύρο

Αυτό το γνωρίζουμε ως ένα από τα νεύρα του νωτιαίου μυελού. Είναι ένα κινητικό νεύρο και ένα από τα πιο αγνά. Είναι υπεύθυνο για την κεφαλική και περιστροφική κίνηση λόγω της παρεμβολής του στον στερνοκλειδομαστοειδή μυ. Έτσι, επιτρέπει την περιστροφή του κεφαλιού και των ώμων.

XII. Υπογλώσσιο νεύρο

Αυτό είναι ένα από τα κινητικά κρανιακά νεύρα που, όπως το πνευμονογαστρικό και το γλωσσοφαρυγγικό, παίζει ρόλο στο μυϊκό σύστημα της γλώσσας και την κατάποση.

Τα 12 κρανιακά νεύρα είναι σημαντικές δομές

Τέλος, όπως μπορείτε να δείτε, αυτά τα νεύρα έχουν πολύ ειδικές λειτουργίες ζωτικής σημασίας. Σημειώστε ότι υπάρχουν πολλές ασθένειες που είναι ικανές να τραυματίσουν ένα ή παραπάνω νεύρα, προκαλώντας χαρακτηριστικά κλινικά συμπτώματα.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει ...
Το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου: Πώς λειτουργεί;
Με Υγεία
Διαβάστε το Με Υγεία
Το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου: Πώς λειτουργεί;

Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου ενεργοποιείται από ορισμένα φάρμακα, όπως η κοκαΐνη ή η ηρωίνη.



  • Tortora, G., & Derrickson, B. (2009). Nervios Craneales. Principios de Anatomía y Fisiología2.
  • Linda Wilson, Patricia A Stewart, Elizabeth J Akesson, S. D. S. (2013). Sistema Nervioso. Nervios Craneales En La Salud y En La Enfermedad.
  • Duque, J., & Duque, C. (2016). Nervio Terminal: El Par Craneal Cero. Med Unab.