Εγκεφαλίτιδα: Συμπτώματα, αιτίες, και θεραπείες

06 Φεβρουάριος, 2021
Η εγκεφαλίτιδα προκαλεί συνήθως πυρετό, πονοκέφαλο, και κόπωση. Μπορεί να προκαλέσει επίσης κώμα, ακόμη και θάνατο. Είναι μια σοβαρή ασθένεια η οποία, δυστυχώς, επηρεάζει παιδιά κάτω του ενός έτους αρκετά πιο συχνά απ' ότι άλλες ομάδες.

Η εγκεφαλίτιδα είναι μια ασθένεια που αποτελείται από τη φλεγμονή του εγκεφάλου. Κανονικά προκαλείται από ιογενή λοίμωξη, αν και υπάρχουν πολλές άλλες αιτίες. Για την ακρίβεια, τις περισσότερες φορές πρόκειται για επιπλοκή μεταδοτικών ασθενειών.

Ευτυχώς, η εγκεφαλίτιδα δεν είναι πολύ συχνή. Τα τελευταία χρόνια έχει πέσει αρκετά ο αριθμός τέτοιων περιπτώσεων χάρη στον εκτενή εμβολιασμό και τα εθνικά προγράμματα εμβολιασμού. Ακόμη και έτσι όμως, η μερίδα του πληθυσμού που επηρεάζεται περισσότερο από αυτή την ασθένεια είναι τα παιδιά.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι υπάρχουν 5 με 10 περιπτώσεις ανά 100.000 παιδιά. Δυστυχώς, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η ασθένεια εμφανίζεται πριν τα παιδιά κλείσουν το πρώτο έτος ζωής τους. Πρόκειται για μια περίπλοκη κατάσταση η οποία θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενή.

Οι αίτιες, αλλά και τα συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση, και είναι σημαντικό να τα ανακαλύψετε νωρίς ώστε ν’ αποφύγετε σοβαρές επιπτώσεις. Γι’ αυτόν τον λόγο, θα σας εξηγήσουμε τι είναι η εγκεφαλίτιδα, ποιες είναι οι αιτίες, τα συμπτώματα και οι θεραπείες της.

Τι προκαλεί την εγκεφαλίτιδα;

Όπως προαναφέραμε πρόκειται για τη φλεγμονή του εγκεφαλικού ιστού. Είναι μια πάθηση με πολλαπλές αιτίες, αν και στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων προκαλείται από έναν ιό. Παρόλα αυτά, μπορεί να προκληθεί και από βακτηριακή λοίμωξη.

Όταν η λοίμωξη συμβαίνει απευθείας στον εγκέφαλο, ονομάζεται πρωτογενής εγκεφαλίτιδα. Όμως, μπορεί να ξεκινήσει από κάποιο άλλο μέρος του σώματος, τότε, μέσω μετεγκατάστασης, καταλήγει να επηρεάζει τον εγκέφαλο. Αυτή είναι η δευτερογενής εγκεφαλίτιδα.

Στα παιδιά, οι ιοί που την προκαλούν πιο συχνά είναι η ιλαρά, η παρωτίτιδα (μαγουλάδες), και η ερυθρά. Ευτυχώς, υπάρχουν εμβόλια γι’ αυτές τις ασθένειες. Άλλες αιτίες είναι:

  • Ο ιός του έρπητα: Μπορούν να τον προκαλέσουν το σύμπλεγμα του έρπητα, ο ιός Epstein-Barr, ή η ανεμοβλογιά.
  • Ο ιός της λύσσας: Συνήθως μεταδίδεται από δάγκωμα ζώου.
  • Εντεροϊοί: Όπως η πολιομυελίτιδα.
  • Βακτηριακή μηνιγγίτιδα: Αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά.
  • Παράσιτα.

Είναι απαραίτητο να τονίσουμε ότι η εγκεφαλίτιδα δεν είναι μεταδοτική ασθένεια. Ωστόσο, προκαλείται συχνά από κάποια μεταδοτική ασθένεια. Επίσης, όπως προαναφέραμε, μπορεί να είναι αποτέλεσμα άλλων παθήσεων, όπως του καρκίνου.

Ψηφιακή απεικόνιση ανθρώπινου εγκεφάλου
Ο εγκεφαλικός ιστός βρίσκεται στο στόχαστρο της εγκεφαλίτιδας.

Ίσως σας ενδιαφέρει: 6 συμπτώματα της μηνιγγίτιδας που οι γονείς δεν πρέπει να παραβλέπουν

Ποια είναι τα συμπτώματα της εγκεφαλίτιδας;

Να θυμάστε ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων προκαλείται από έναν ιό, τα αρχικά συμπτώματα μπορούν να ποικίλλουν και να μην είναι ξεκάθαρα. Παραδείγματος χάρη, μια τυπική περίπτωση θα δείξει κούραση, μυϊκό πόνο, και πονοκέφαλο. Επιπλέον, είναι φυσιολογικό να προκαλεί πυρετό.

Όταν προχωρά η ασθένεια, τα συμπτώματα γίνονται πιο έντονα. Μπορεί να βιώσετε επιληπτικές κρίσεις, λιποθυμία, και προβλήματα στην ομιλία. Επιπροσθέτως, πολλοί άνθρωποι χάνουν την αίσθηση σε κάποια μέρη του σώματός τους.

Στην περίπτωση των μωρών, μπορεί να είναι δύσκολη η παρατήρηση των συμπτωμάτων. Τα παιδιά δείχνουν συνήθως ευερεθιστότητα, κάνουν εμετό, ή δεν τρώτε σωστά. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε κώμα. Αν δεν την αντιμετωπίσετε, η εγκεφαλίτιδα προκαλεί τον θάνατο.

Γιατρός κοιτά αξονική τομογραφία
Η έγκαιρη διάγνωση της εγκεφαλίτιδας μπορεί να σώσει μια ζωή.

Ανακαλύψτε: Λοβοί του εγκεφάλου: τι πρέπει να ξέρετε

Πώς μπορείτε ν’ αντιμετωπίσετε την εγκεφαλίτιδα;

Για τη διάγνωση της ασθένειας, οι γιατροί εκτελούν διάφορες εξετάσεις και έρευνες. Αρχικά, θα πρέπει να κάνουν μια ανάλυση αίματος και ούρων. Αυτό θα τους επιτρέψει να καθοδηγήσουν τη διάγνωσή τους και να κατανοήσουν τις πιθανές αιτίες.

Κανονικά, θα κάνουν μια μαγνητική ή αξονική τομογραφία για να παρατηρήσουν τον εγκέφαλο. Σε κάποιες περιπτώσεις, θα πρέπει να κάνουν οσφυονωτιαία παρακέντηση. Κατά τη διαδικασία αυτή εξάγεται εγκεφαλονωτιαίο υγρό το οποίο, όταν αναλυθεί στο εργαστήριο, μπορεί να επιβεβαιώσει την αιτία.

Για ν’ αντιμετωπίσετε την εγκεφαλίτιδα, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι να κρατήσετε σταθερό το άτομο και να ξεκουράζεται. Η θεραπεία περιλαμβάνει αναλγητικά φάρμακα όπως παρακεταμόλη και μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ).

Τι να κάνετε αν έχετε συμπτώματα εγκεφαλίτιδας;

Παρότι είναι δύσκολη η διάγνωσή της σε παιδιά, ορισμένα σημάδια μπορούν να σας βάλουν σε υποψίες. Στους ενήλικες, θα παρατηρήσετε έντονο πονοκέφαλο και πυρετό, αλλά και ορισμένες αλλαγές στις γνωστικές λειτουργίες.

Υπάρχουν κάποιοι ιοί που προκαλούν εγκεφαλίτιδα και υπάρχουν συγκεκριμένες θεραπείες γι’ αυτούς. Όμως, δεν ισχύει πάντα αυτό. Είναι πολύ σημαντικό, όταν έρχεστε αντιμέτωποι με οποιοδήποτε σύμπτωμα να δείτε τον γιατρό σας. Η εγκεφαλίτιδα μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή σας.

  • Meningitis y encefalitis : National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS). (n.d.). Retrieved March 12, 2020, from https://espanol.ninds.nih.gov/trastornos/meningitis_y_encefalitis.htm
  • Encefalitis – Enfermedades cerebrales, medulares y nerviosas – Manual MSD versión para público general. (n.d.). Retrieved March 12, 2020, from https://www.msdmanuals.com/es-es/hogar/enfermedades-cerebrales,-medulares-y-nerviosas/infecciones-cerebrales/encefalitis
  • Vizcaíno, María Jesús Guasp, H. Ariño, and J. Dalmau. “Encefalitis autoinmunes.” Revista de neurología 66.2 (2018): 1-6.
  • Rodríguez, Marivis Helena Polania, et al. “Encefalitis viral por herpes virus simple.” An Med (Mex) 61.4 (2016): 296-299.
  • Domínguez-Gil, Marta, et al. “Virología: diagnóstico sindrómico de meningitis y encefalitis.” Enfermedades Infecciosas y Microbiología Clínica 38 (2020): 19-23.