Λέων Τόστοι: «Το μυστικό της ευτυχίας δεν έγκειται στο να κάνεις πάντα αυτό που θέλεις, αλλά στο να θέλεις πάντα να κάνεις αυτό που κάνεις»

Η αναζήτηση της ευτυχίας συχνά παρουσιάζεται ως ένας αγώνας για την εξάλειψη οτιδήποτε σε ενοχλεί. Σύμφωνα με αυτή την ιδέα, θα ήσουν ευτυχισμένος μόνο όταν οι δραστηριότητές σου συμπίπτουν με τις επιθυμίες σου εκείνη τη στιγμή.

Ωστόσο, ο Λέων Τολστόι πρότεινε μια ριζική αλλαγή: «Το μυστικό της ευτυχίας δεν έγκειται στο να κάνεις πάντα αυτό που θέλεις, αλλά στο να θέλεις πάντα να κάνεις αυτό που κάνεις». Δηλαδή, η πραγματική ικανοποίηση δεν πηγάζει από την ελευθερία να κάνεις οτιδήποτε, αλλά από τη δέσμευση σε αυτό που ήδη κάνεις. Το να μάθεις να αγαπάς αυτό που κάνεις μετατρέπει κάθε υποχρέωση σε πράξη ελεύθερης βούλησης.

Η διαφορά μεταξύ της ώθησης και της θέλησης

Το να κάνεις ό,τι θέλεις κάθε στιγμή είναι, συχνά, αδύνατο. Δεν μπορείς πάντα να αποφύγεις να πας στη δουλειά, να διαβάσεις ή να παρευρεθείς σε μια βαρετή εκδήλωση. Όταν ζεις με γνώμονα την άμεση επιθυμία, η ευημερία σου εξαρτάται από εξωτερικούς παράγοντες που δεν μπορείς να ελέγξεις, και συνήθως νιώθεις απογοήτευση.

Αντίθετα, το να θέλεις αυτό που κάνεις, παρόλο που δεν είναι αυτό που επιθυμείς περισσότερο εκείνη τη στιγμή, συνεπάγεται μια άσκηση της θέλησης. Αυτή η διάκριση αποτελεί τη βάση μιας ζωής με σκοπό. Σημαίνει να δίνεις νόημα στις δραστηριότητές σου στο παρόν. Αντί να είσαι θύμα του προγράμματός σου, μπορείς να γίνεις ο αρχιτέκτονας της εμπειρίας σου.

Πώς να εφαρμόζεις την αποδοχή στην καθημερινότητά σου

Όταν αντιμετωπίζεις μια αναπόφευκτη εργασία, όπως μια γραφειοκρατική διαδικασία ή έναν βαθύ καθαρισμό στο σπίτι, μπορείς να αλλάξεις τον τρόπο με τον οποίο τη σκέφτεσαι. Το να αγαπάς αυτό που κάνεις σημαίνει να αναζητάς έναν σκοπό, όσο μικρός κι αν είναι. Αυτός ο σκοπός μπορεί να είναι η εξυπηρέτηση της οικογένειάς σου, η εκμάθηση της υπομονής, η τάξη στο χώρο σου ή η εξασφάλιση πόρων για τα σχέδιά σου.

Συχνά, η ταλαιπωρία δεν προέρχεται από την ίδια την εργασία, αλλά από την ψυχική αντίσταση που ασκείς, ενώ θα ήθελες να βρίσκεσαι αλλού. Όταν εστιάζεις την προσοχή σου στο παρόν, η αντίσταση μειώνεται και μειώνεις το άγχος που σου προκαλεί.

Αυτή η φιλοσοφία έχει τα όριά της

Η σκέψη του Τολστόι δεν αποτελεί πρόσκληση για παραίτηση μπροστά στον πόνο ή την αδικία. Κανείς δεν έχει την υποχρέωση να επιθυμεί ή να αποδέχεται καταστάσεις βίας ή κακοποίησης, ακραίας επισφάλειας, διακρίσεων ή αναπηρικών ασθενειών.

Γι’ αυτό, είναι σημαντικό να διακρίνεις τι αποτελεί φυσική δυσκολία της ζωής και τι αποτελεί παραβίαση των δικαιωμάτων σου. Αυτή η φιλοσοφία συνίσταται στο να αντιμετωπίζεις μια κουραστική καθημερινή εργασία με θετική διάθεση, αλλά και στο να απορρίπτεις ό,τι σου προκαλεί βλάβη.

Πείραμα 7 ημερών: από τη ρουτίνα στη συνειδητή δράση

Για να επαληθεύσεις αυτή τη θεωρία, μπορείς να κάνεις μια πρακτική άσκηση διάρκειας μιας εβδομάδας. Ο στόχος δεν είναι να αναγκάσεις τον εαυτό σου να είναι ευτυχισμένος, αλλά να παρατηρήσεις αν η υιοθέτηση αυτού του είδους της προσοχής αλλάζει την εμπειρία σου.

1. Διάλεξε μια επαναλαμβανόμενη εργασία: επέλεξε μια δραστηριότητα που συνήθως κάνεις με απροθυμία, όπως το πλύσιμο των πιάτων, η οδήγηση προς τη δουλειά, η προετοιμασία του δείπνου ή η σύνταξη εκθέσεων.
2. Περιέγραψέ την χωρίς να την κρίνεις: τις δύο πρώτες ημέρες, παρατήρησε τη δραστηριότητα με ουδέτερη στάση. Απομάκρυνε σκέψεις όπως «είναι χάσιμο χρόνου». Απλώς πρόσεξε τα βήματα που απαιτούνται για να την ολοκληρώσεις.
3. Αναζήτησε ένα συγκεκριμένο όφελος: εντόπισε ποιο πραγματικό όφελος προσφέρει αυτή η εργασία στη ζωή σου ή στη ζωή άλλων, όσο μικρό κι αν είναι, και επικεντρώσου σε αυτό.
4. Αλλάξτε ένα μικρό μέρος: εισάγετε μια αλλαγή για να την κάνετε πιο ευχάριστη. Μπορείτε να δοκιμάσετε μια διαφορετική σειρά, να χρησιμοποιήσετε ένα διαφορετικό εργαλείο, να την εκτελέσετε ενώ ακούτε μουσική ή να δώσετε προσοχή σε μια τεχνική λεπτομέρεια που πριν αγνοούσατε.
5. Ελέγξτε το αποτέλεσμα: στο τέλος της εβδομάδας, αξιολογήστε αν το επίπεδο εκνευρισμού σας έχει αλλάξει, πραγματοποιώντας αυτή τη δραστηριότητα με διαφορετική πρόθεση.

Το να αποδέχεσαι το παρόν δεν σημαίνει ότι παραιτείσαι από το να βελτιώσεις το μέλλον σου. Σημαίνει να αναγνωρίσεις ότι η μόνη στιγμή στην οποία μπορείς πραγματικά να ασκήσεις την ελευθερία σου είναι το εδώ και τώρα. Ο στόχος αυτής της σκέψης δεν είναι να σε μετατρέψει σε κάποιον που συμβιβάζεται με τα πράγματα, αλλά να εξερευνήσεις την ικανότητά σου να ζεις με μεγαλύτερη παρουσία.

Τελικά, η πρόταση του Τολστόι σου επιστρέφει την ευθύνη για τη δική σου ψυχική ηρεμία. Όταν σταματάς να περιμένεις ο κόσμος να προσαρμοστεί στις ιδιοτροπίες σου και αρχίζεις να ζεις τις πράξεις σου με ακεραιότητα, ανακαλύπτεις περισσότερη ελευθερία. Είναι η ελευθερία εκείνου που δεν χρειάζεται τα πάντα να είναι τέλεια για να νιώθει κύριος της δικής του βούλησης.