Ραλφ Γουάλντο Έμερσον: «Η εγκατάλειψη μπορεί να δικαιολογηθεί· η αυτοπαραίτηση δεν δικαιολογείται ποτέ»

Η φράση «Η εγκατάλειψη μπορεί να έχει δικαιολογία· η παραίτηση από τον εαυτό σου δεν έχει ποτέ» αποδίδεται συνήθως στον Ραλφ Γουάλντο Έμερσον, αν και δεν έχει εντοπιστεί πρωτογενής πηγή ούτε επαληθεύσιμο πρωτότυπο κείμενο στα αγγλικά που να επιβεβαιώνει αυτή την ακριβή διατύπωση. Πέρα από αυτή την αμφιβολία σχετικά με την πατρότητά της, η φράση αυτή θέτει μια διαφορά που αξίζει την προσοχή μας.

Υπάρχουν στιγμές που το να αφήσουμε πίσω μια δουλειά, μια σχέση ή ένα έργο αποτελεί μια υγιή απόφαση. Αυτό που δεν πρέπει να χάνεται στη διαδικασία είναι η φροντίδα για τον εαυτό μας. Ο προβληματισμός δεν μας καλεί να αντισταθούμε με κάθε κόστος, αλλά να αναρωτηθούμε αν αφήνουμε πίσω μια κατάσταση που δεν λειτουργεί πλέον ή αν, σιγά-σιγά, εγκαταλείπουμε επίσης τις ανάγκες μας, τα όριά μας ή την αξιοπρέπειά μας.

Το να αφήνουμε κάτι πίσω δεν σημαίνει πάντα ότι παραδινόμαστε

Υπάρχει η αντίληψη ότι η επιμονή είναι πάντα η καλύτερη επιλογή, αλλά η πραγματικότητα είναι συνήθως πιο περίπλοκη. Το να αποφασίσουμε πότε να εγκαταλείψουμε ένα έργο, να τερματίσουμε μια σχέση ή να αλλάξουμε πορεία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: μια παρατεταμένη εξάντληση, η ασυμβατότητα με τις δικές μας αξίες ή η εμφάνιση πληροφοριών που αλλάζουν εντελώς το σκηνικό.

Είναι επίσης σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι οι άνθρωποι αλλάζουν. Ορισμένοι στόχοι παύουν να έχουν νόημα με την πάροδο του χρόνου, και το να το αποδεχτούμε αυτό δεν μετατρέπει αυτή την επιλογή σε αποτυχία. Μερικές φορές, το να επιμένουμε επ’ αόριστον απλώς παρατείνει μια εξάντληση που καταλήγει να επηρεάζει και άλλους τομείς της ζωής.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν σταματάς να φροντίζεις τον εαυτό σου

Πολύ διαφορετική είναι η κατάσταση στην οποία η εγκατάλειψη παύει να αφορά μια δουλειά, μια σχέση ή έναν στόχο και αρχίζει να στρέφεται προς τον εαυτό σου. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν αγνοείς συνεχώς τις δικές σου ανάγκες, αποδέχεσαι καταστάσεις που παραβιάζουν τα προσωπικά σου όρια ή παύεις να πιστεύεις ότι αξίζει τον κόπο να προσπαθήσεις να βελτιώσεις τα πράγματα.

Μπορεί επίσης να συμβεί μετά από μια περίοδο εξάντλησης. Η ξεκούραση είναι απαραίτητη, αλλά το να μετατρέψεις αυτή την κούραση στην ιδέα ότι καμία προσπάθεια δεν έχει νόημα μπορεί να οδηγήσει, σιγά-σιγά, στο να αποσυνδεθείς από ό,τι πριν ήταν σημαντικό. Η διαφορά μεταξύ του να παραδοθείς και του να φροντίζεις τον εαυτό σου συνήθως έγκειται στο αν η απόφαση προστατεύει την ευημερία σου ή καταλήγει να την υποβαθμίζει.

Ερωτήσεις που μπορούν να σε βοηθήσουν να διακρίνεις τη διαφορά

Πριν πάρεις μια σημαντική απόφαση, μπορεί να είναι χρήσιμο να σταματήσεις και να σκεφτείς τι πραγματικά συμβαίνει.

Ρώτα τον εαυτό σου τι ακριβώς εγκαταλείπεις. Ίσως πρόκειται για μια επιχείρηση, μια σχέση ή έναν συγκεκριμένο στόχο, αλλά είναι επίσης πιθανό, χωρίς να το συνειδητοποιείς, να εγκαταλείπεις αξίες, ενδιαφέροντα ή ανάγκες που εξακολουθούν να είναι σημαντικές για σένα.

Επίσης, αξίζει να αναρωτηθείς τι κινεί αυτή την απόφαση. Το να απομακρυνθείς από ένα περιβάλλον που βλάπτει την συναισθηματική ή τη σωματική σου υγεία μπορεί να είναι μια μορφή φροντίδας του εαυτού σου. Αντίθετα, το να ενεργείς μόνο για να ξεφύγεις από την άμεση δυσφορία ανταποκρίνεται σε μια διαφορετική λογική και αξίζει μια βαθύτερη σκέψη.

Τέλος, αξίζει να γίνει διάκριση μεταξύ του να ξεκουράζεσαι και του να απομακρύνεσαι από ό,τι δίνει νόημα στη ζωή. Το να μειώσεις τους ρυθμούς, να ζητήσεις βοήθεια ή να δώσεις προτεραιότητα στα ουσιώδη είναι υγιείς τρόποι ανάρρωσης. Ωστόσο, αν η απομόνωση γίνει μόνιμη και όλα όσα πριν ήταν σημαντικά μένουν πίσω χωρίς πρόθεση να τα ξαναπάρεις, ίσως δεν πρόκειται πια μόνο για κούραση.

Το να μάθεις πότε είναι η ώρα να αφήσεις τα πράγματα να φύγουν σημαίνει να αναγνωρίσεις ότι δεν είναι όλα τα τέλη μια ήττα. Μερικές φορές, το να κλείσεις ένα κεφάλαιο προστατεύει αυτό που είναι πραγματικά σημαντικό· άλλες φορές, η εξάντληση μπορεί να μεταμφιέσει σε λογική μια βαθύτερη παραίτηση από τον εαυτό σου. Το να διακρίνεις μεταξύ των δύο καταστάσεων και να ζητάς βοήθεια όταν χρειάζεται αποτελεί επίσης μέρος της προσωπικής φροντίδας.