6 πολυετή λαχανικά για τον κήπο: πώς να τα φυτέψετε και να τα συγκομίζετε για χρόνια

Σε κουράζει να προετοιμάζεις το φυτώριο κάθε σεζόν για τα ίδια λαχανικά; Ορισμένα φυτά του κήπου δεν χρειάζονται να ξαναφυτευτούν κάθε χρόνο, καθώς, μόλις εγκατασταθούν, συνεχίζουν να παράγουν για αρκετές σεζόν, αρκεί να λαμβάνουν την κατάλληλη φροντίδα.

Το ότι ένα φυτό είναι πολυετές δεν σημαίνει ότι λειτουργεί από μόνο του ούτε ότι δίνει σοδειά τους δώδεκα μήνες του έτους. Ορισμένα χρειάζονται μία ή δύο σεζόν πριν από την πρώτη πλήρη συγκομιδή, ενώ άλλα πρέπει να διαχωριστούν, να προστατευθούν από το κρύο ή να ελεγχθούν ώστε να μην κατακλύσουν το έδαφος. Αυτά τα έξι είναι καλές επιλογές για να ξεκινήσετε.

Σπαράγγι

Το σπαράγγι φυτεύεται από μοσχεύματα ενός έτους, γνωστά ως «γάρρες», τα οποία ριζώνουν γρηγορότερα από τη σπορά, η οποία απαιτεί μια επιπλέον σεζόν αναμονής. Χρειάζεται πλήρη ηλιοφάνεια, βαθύ, χαλαρό και καλά στραγγιζόμενο έδαφος, καθώς και μέτριο πότισμα, αποφεύγοντας τη δημιουργία λιμνάζοντος νερού.

Συνιστάται να περιμένετε δύο ή τρεις εποχές πριν από την πρώτη πλήρη συγκομιδή, ώστε το φυτό να συσσωρεύσει επαρκείς αποθέματα. Τα σπαράγγια συγκομίζονται την άνοιξη, για τέσσερις έως έξι εβδομάδες, και στη συνέχεια αφήνεται το φυτό να αναπτυχθεί για το υπόλοιπο του έτους.

Ραβέντι

Το ραβέντι πολλαπλασιάζεται με διαίρεση των κορωνών ήδη καθιερωμένων φυτών, αν και δέχεται και σπόρο, με πιο αργή και λιγότερο αξιόπιστη ανάπτυξη. Προτιμά τον πλήρη ήλιο ή τη ημισκιά σε θερμά κλίματα, ένα εύφορο έδαφος πλούσιο σε οργανική ύλη και τακτικό πότισμα κατά τη διάρκεια της ξηρής περιόδου.

Δεν συνιστάται η συγκομιδή τον πρώτο χρόνο· από τον δεύτερο χρόνο μπορεί να γίνει με μέτρο, και από τον τρίτο χρόνο κανονικά. Οι μίσχοι συλλέγονται την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού. Τα φύλλα, αντίθετα, δεν τρώγονται επειδή περιέχουν οξαλικό οξύ σε επιβλαβείς ποσότητες.

Αγκινάρα

Η αγκινάρα πολλαπλασιάζεται με παραφυάδες ή διαχωρισμό ενήλικων φυτών, αλλά και με σπόρο, αν και με μεγαλύτερη ποικιλία στο αποτέλεσμα και μεγαλύτερη αναμονή. Χρειάζεται πλήρη ηλιοφάνεια, βαθύ και εύφορο έδαφος, καθώς και τακτική άρδευση χωρίς να δημιουργούνται λιμνάζοντα νερά.

Η πρώτη συγκομιδή πραγματοποιείται ένα χρόνο μετά τη φύτευση, και το φυτό συνεχίζει να παράγει για αρκετές σεζόν πριν χρειαστεί ανανέωση. Τα ανθικά κεφάλια συλλέγονται πριν ανοίξουν, μεταξύ τέλους άνοιξης και καλοκαιριού, με πιθανή δεύτερη συγκομιδή το φθινόπωρο σε πιο ήπια κλίματα.

Η οξαλίδα

Το λάπαθο σπέρνεται απευθείας ή πολλαπλασιάζεται με διαίρεση των υπαρχόντων θάμνων. Αντέχει στη ημισκιά ή στον ήπιο ήλιο, προτιμά υγρό έδαφος πλούσιο σε οργανική ύλη και χρειάζεται συνεχή πότισμα για να μην προχωρήσει πρόωρα η ανθοφορία.

Η εγκατάστασή της είναι γρήγορη και επιτρέπει ελαφρές συγκομιδές λίγους μήνες μετά τη σπορά. Τα νεαρά φύλλα συγκομίζονται σταδιακά, από την άνοιξη έως το φθινόπωρο, κόβοντας πάντα από τα άκρα, ώστε το φυτό να συνεχίσει να παράγει.

Κρεμμυδάκι

Το κρεμμυδάκι φυτεύεται με σπόρο ή με διαίρεση των θάμνων, με την τελευταία μέθοδο να δίνει ταχύτερα αποτελέσματα. Αναπτύσσεται καλά σε πλήρη ηλιοφάνεια ή ημισκιά, σε υγρό και καλά στραγγιζόμενο έδαφος.

Οι πρώτες κοπές μπορούν να γίνουν λίγους μήνες μετά τη φύτευση, και η συγκομιδή συνεχίζεται αδιάκοπα από την άνοιξη έως το φθινόπωρο. Συνιστάται να διαχωρίζετε τη φυτώρια κάθε λίγα χρόνια, ώστε να μην χάνει τη δύναμή της.

Τουπινάμπο

Το τοπινάμπο φυτεύεται από κονδύλους, όπως και η πατάτα. Προσαρμόζεται σε πλήρη ηλιοφάνεια, αντέχει σε φτωχά εδάφη και χρειάζεται μόνο μέτριο πότισμα.

Αποδίδει ήδη από τον πρώτο χρόνο, και οι κόνδυλοι συγκομίζονται το φθινόπωρο και το χειμώνα, μετά τις πρώτες παγωνιές· μπορούν να παραμείνουν στο έδαφος και να συλλέγονται σταδιακά για αρκετές εβδομάδες. Συνιστάται να περιορίζεται η ανάπτυξή του από την αρχή, καθώς εξαπλώνεται εύκολα και μπορεί να γίνει επιθετικό φυτό αν δεν ελέγχεται η ανάπτυξή του.

Το σπαράγγι και η λάπαθο βγάζουν τα πρώτα τους φύλλα και βλαστούς την άνοιξη. Η αγκινάρα και το κρεμμυδάκι συνεχίζουν να αναπτύσσονται μέχρι καλά μέσα στο καλοκαίρι. Το τουπινάμπο κλείνει τον κύκλο το φθινόπωρο και το χειμώνα.

Ο συνδυασμός πολλών από αυτά τα είδη κατανέμει τις εργασίες συντήρησης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και μειώνει τον αριθμό των ετήσιων σπορών, αν και κανένα από αυτά δεν εξαλείφει εντελώς τις εργασίες στον κήπο. Όλα απαιτούν κάποιο πότισμα, κάποια περιοδική διαίρεση ή έλεγχο της εξάπλωσής τους για να συνεχίσουν να δίνουν σοδειές χρόνο με το χρόνο.