Μάικλ Τζόρνταν: «Το ταλέντο κερδίζει αγώνες, αλλά η ομαδική εργασία και η ευφυΐα κερδίζουν πρωταθλήματα»

Υπάρχουν άνθρωποι που ξεχωρίζουν στον τομέα τους, επιλύουν προβλήματα γρήγορα και επιτυγχάνουν ορατά αποτελέσματα, και παρόλα αυτά τα έργα στα οποία συμμετέχουν δεν αποδίδουν όπως θα έπρεπε. Το ατομικό ταλέντο δεν χάνεται, αλλά κάτι δεν λειτουργεί σωστά στον τρόπο με τον οποίο συνδέεται με την υπόλοιπη ομάδα.

Ο Μάικλ Τζόρνταν έγραψε αυτή τη φράση στο βιβλίο του «I Can’t Accept Not Trying» και, αν και την ανέφερε στο πλαίσιο του μπάσκετ, η ιδέα ισχύει για οποιοδήποτε περιβάλλον όπου διάφορα άτομα εργάζονται με στόχο την επίτευξη ενός κοινού στόχου.

Δεν πρόκειται για ένα επιχείρημα κατά του ταλέντου, αλλά για μια παρατήρηση σχετικά με το τι χρειάζεται ώστε το ταλέντο να αποφέρει σταθερά αποτελέσματα.

Γιατί το ατομικό ταλέντο έχει ένα όριο

Ένα πολύ ικανό άτομο μπορεί να επιλύσει συγκεκριμένες καταστάσεις μόνο του. Μπορεί να ολοκληρώσει μια εργασία γρήγορα, να λάβει τη σωστή απόφαση υπό πίεση ή να διακριθεί σε μια συγκεκριμένη εργασία.

Όταν όμως ο στόχος είναι πιο περίπλοκος ή απαιτεί περισσότερο χρόνο, το άτομο αυτό αντιμετωπίζει ένα πραγματικό όριο: δεν μπορεί να τα κάνει όλα, και αν το προσπαθήσει, η ομάδα χάνει τη δυνατότητα να συνεισφέρει.

Μια ομάδα εργασίας στην οποία κάποιος συγκεντρώνει τις αποφάσεις, δεν αναθέτει αρμοδιότητες και θεωρεί ότι η δική του κρίση είναι η καλύτερη, σχεδόν πάντα καταλήγει να δημιουργεί τριβές.

Τα υπόλοιπα μέλη σταματούν να συμμετέχουν ενεργά, επειδή έχουν την αίσθηση ότι η συμβολή τους δεν μετράει. Η συλλογική απόδοση μειώνεται, ακόμη και αν το συγκεκριμένο άτομο είναι αντικειμενικά πιο ικανό από τους υπόλοιπους.

Η συλλογική νοημοσύνη, αντίθετα, αναδύεται όταν κάθε άτομο συνεισφέρει με βάση τα δυνατά του σημεία και η ομάδα τα συντονίζει αποτελεσματικά. Αυτό ακριβώς περιέγραφε ο Τζόρνταν όταν μιλούσε για τα πρωταθλήματα.

Δεν αναφερόταν στο άθροισμα των ατομικών ταλέντων, αλλά στην ικανότητα να κάνει αυτό το άθροισμα να λειτουργεί με συνοχή.

Πώς επιτυγχάνεται αυτός ο συντονισμός στην πράξη

Το να μιλάμε για ομαδική εργασία μπορεί να ακούγεται σαν κλισέ. Αυτό που επισήμανε ο Τζόρνταν ξεπερνά το να τα πηγαίνεις καλά με τους άλλους ή να έχεις θετική στάση. Πρόκειται για δομή και κριτήρια:

• Καθορισμός ενός κοινού στόχου: να γνωρίζουν όλοι προς τα πού κατευθύνεται το έργο και ποιος είναι ο ρόλος του καθενός. Χωρίς αυτό, ο καθένας θα επιδιώκει τα δικά του αποτελέσματα και όχι το συλλογικό αποτέλεσμα.
• Ανάθεση ρόλων με βάση τα δυνατά σημεία: μην κατανέμετε την εργασία τυχαία, αλλά με βάση αυτό που κάνει καλύτερα ο καθένας. Αυτό μειώνει τις τριβές και αυξάνει την ποιότητα του τελικού αποτελέσματος.
• Δημιουργήστε απλούς κανόνες επικοινωνίας: πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις, πώς δίνεται ανατροφοδότηση, τι συμβαίνει όταν υπάρχει διαφωνία. Δεν χρειάζεται ένα περίπλοκο πρωτόκολλο, αλλά κάποιες ελάχιστες συμφωνημένες αρχές.
• Να ελέγχετε περιοδικά τι λειτουργεί: οι ομάδες που βελτιώνονται είναι αυτές που αναρωτιούνται τακτικά τι πηγαίνει καλά και τι χρειάζεται προσαρμογή, αντί να περιμένουν να γίνει ορατό το πρόβλημα.

Κανένα από αυτά τα σημεία δεν απαιτεί οι άνθρωποι να είναι ιδιαίτερα ικανοί σε ατομικό επίπεδο. Απαιτεί η ομάδα να ξέρει να οργανώνεται.

Το ταλέντο ως πλεονέκτημα που ενισχύεται, όχι ως υποκατάστατο

Η φράση του Τζόρνταν δεν αρνείται τη σημασία του ταλέντου. Αυτό που λέει είναι ότι το ταλέντο χωρίς ομαδική εργασία έχει περιορισμένη εμβέλεια.

Όταν ένα ικανό άτομο εργάζεται μέσα σε μια συντονισμένη ομάδα, η συμβολή του πολλαπλασιάζεται. Αναλαμβάνει τα καθήκοντά του, διευκολύνει το έργο των άλλων και συμβάλλει σε ένα αποτέλεσμα που κανείς δεν θα μπορούσε να επιτύχει μόνος του.

Το πρόβλημα προκύπτει όταν το ταλέντο χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για να μην υπάρχει συντονισμός, να μην ανατίθενται αρμοδιότητες ή να μην ακούγεται ο άλλος. Σε αυτό το σημείο, η ατομική ικανότητα μετατρέπεται σε εμπόδιο για το συλλογικό αποτέλεσμα.

Στην καθημερινή ζωή, τα «πρωταθλήματα» δεν είναι μετάλλια: είναι έργα που έχουν ολοκληρωθεί, στόχοι που έχουν επιτευχθεί, προκλήσεις που έχουν ξεπεραστεί μαζί με άλλους ανθρώπους. Και σχεδόν πάντα, αυτά που επιτυγχάνονται είναι εκείνα στα οποία ο καθένας συνεισφέρει το δικό του με συντονισμένο τρόπο, χωρίς κανείς να προσπαθεί να αναλάβει τα πάντα μόνος του. Αυτή είναι η νοημοσύνη στην οποία αναφερόταν ο Τζόρνταν.